Жалғыз жігіттің басына іс түссе,
Ақылынан адасады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыз адамның қиындыққа тап болғанда сабырын жоғалтуы, асығыс шешім қабылдауы мүмкін екенін білдіреді. Тура мағынасында — бір жігіттің басына ауыр іс түссе, оны жалғыз көтеру қиын. Астарлы мағынасы — адамға қиын сәтте ақыл қосатын, дем беретін жанашыр орта керек. Жалғыздықта ой шашырап, қорқыныш күшейіп, адам дұрыс жолдан адасуы ықтимал.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жалғыз жігіт" — бір өзі әрекет ететін, сүйенішсіз қалған адам. "Басына іс түсу" — кенет келген қиындық, сынақ, жауапкершілік. "Ақылынан адасады" дегені — есі ауысады деген сөз емес, қиындықтың салдарынан байсалдылықтан, дұрыс пайымнан жаңылады деген бейне. Яғни мақалда адамның ішкі күйі мен сыртқы қысым арасындағы байланыс көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді жұмыс, оқу не отбасы мәселесінде жалғыз қалған адамға қатысты айтуға болады. Мысалы, студент емтиханға жалғыз дайындалып, ешкімнен кеңес алмай қиналса, қателіктер көбейеді. Ал досынан, ұстазынан немесе жақындарынан көмек сұраса, ойы жинақталып, шешім табуы жеңілдейді.
Aqylynan adasady.