Жалғыз аттың пайдасы көп,
Жалғыз жігіттің айласы көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыз адамның да, жалғыз аттың да кейде көп іске жарайтынын білдіреді. Тура мағынада бір ат жеке жүрсе де, тез қимылдап, артық салмақсыз, ыңғайлы болады. Астарлы мағынада жалғыз жүрген жігіттің ойы ұшқыр, әрекеті ширақ, шешімі жинақы келеді. Мұнда «жалғыздық» әлсіздік емес, керісінше, икемділік пен тапқырлықтың белгісі ретінде көрінеді.
Образдар мен теңеулер
«Жалғыз ат» — өзімен өзі еркін, жолға да, жұмысқа да ыңғайлы көлік пен серік бейнесі. Ал «жалғыз жігіт» — көпке тәуелсіз, өз бетімен әрекет ететін, жағдайға тез бейімделетін адамды меңзейді. «Айласы көп» деген тіркес оның қулық емес, ақыл, тәсіл, амал таба білетін қабілетін көрсетеді. Халық бұл жерде шеберлік пен ұтымды қимылды жоғары бағалап отыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз ісін өзі атқарып, тез шешім табатын адамға қатысты айтылады. Мысалы, ауылда бір жігіт жалғыз өзі егін суарып, техникасын жөндеп, жұмысты ұйымдастырып үлгерсе, жұрт оның ептілігіне таң қалып, осы мақалмен сипаттауы мүмкін.
Jalǵyz jigittiń aılasy kóp.