Жалғыз тері тон болмас,
Жалғыздың сөзі оң болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыз адамның ісі де, сөзі де толық болмайтынын білдіреді. Тері жалғыз күйінде тонға жарамайтыны сияқты, бір адам өз бетінше бәрін шешіп, үлкен істі атқарып кете алмайды. Адамға ақылдасатын, қолдайтын, түзететін орта керек. Астарлы мағынасы — бірлік пен көптің пікірі дұрыс шешімге жеткізеді, ал жалғыздың ойы кейде қате, тар болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жалғыз тері» — жеке тұрған, толық өңделмеген шикізаттың бейнесі. Ол бір өзі тон бола алмайды, яғни толық киімге айналуы үшін басқа бөлшектермен бірігуі қажет. Ал «жалғыздың сөзі» деген тіркес жалғыз адамның пікірі тексерілмей, таразыға салынбай қалатынын аңғартады. Мұнда тон мен сөз қатар алынып, заттың бүтіндігі мен ойдың салмақтылығы салыстырылады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасыда, жұмыста, оқу мен қоғамдық істе өте орынды қолданылады. Мысалы, бір адам жобаны өзім білемін деп жалғыз шешсе, қате жіберуі мүмкін; ал ұжыммен ақылдасса, нәтиже әлдеқайда сапалы болады. Сондықтан мақал адамды кеңесуге, бірлесе әрекет етуге шақырады.
Jalǵyzdyń sózi oń bolmas.