Андалама,
Андызда оқ тиеді жалғызға.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыз жүрген адамға қауіп көп екенін ескертеді. Тура мағынасында, аңдып тұрған жау не мергеннің оғы жалғызға оңай тиеді. Астарлы мағынасы — көптің ішінде жүрген адам қорғанышта, ал жеке қалған кісіге сын да, қатер де, пәле де тез жетеді. Сондықтан адам әр істі жалғыз шешпей, елмен, жолдаспен, ағайынмен ақылдасып отырғаны жөн.
Образдар мен теңеулер
"Аңдызда оқ тиеді" деген тіркес жасырын қауіптің, тосын қатердің бейнесі. "Жалғыз" сөзі — қолдауы аз, қорғанысы кем адамды білдіреді. Мұнда оқ — нақты қару ғана емес, кез келген зиян, қастық, қиындықтың символы. Халық жалғыздықты әлсіздікпен, ал бірлікті амандықпен байланыстырып отыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қоғамнан оқшауланбай, қолдау іздеп, бірлесіп әрекет ету керегін аңғартады. Мысалы, жаңа жұмыс бастаған адам бәрін өзім білем деп жалғыз шешім қабылдай берсе, қателікке жиі ұрынуы мүмкін; ал тәжірибелі әріптестермен кеңесссе, қатер азаяды.
Andyzda oq tıedi jalǵyzǵa.