Салт атты, сабау қамшылы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қарағанда салт мінген, қолында сабау қамшысы бар адамды суреттейді. Астарлы мағынасы — ауылдың қарапайым тіршілігін, көшпелі өмірдің қалпын, қазақтың еркін жүріс-тұрысын танытады. Сонымен бірге, мұнда жолға шыққан, шаруасын тындыратын, ісіне икемді адам бейнесі бар. Яғни адамды киімінен не сыртқы қалпынан емес, атқаратын ісі мен өмір сүру дағдысынан тану керек деген ишара сезіледі.
Образдар мен теңеулер
«Салт атты» — ат үстіндегі еркін, ширақ адам бейнесі. «Сабау қамшы» — жол жүретін, мал соңында жүрген, тұрмысы дала өмірімен біте қайнасқан кісінің белгісі. Бұл образдар қазақтың көшпелі мәдениетін, ат пен қамшының күнделікті тіршіліктегі орнын көрсетеді. Қамшы мұнда күш көрсету емес, шаруашылыққа қажет құрал ретінде танылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өмір салтына сай адамды сипаттағанда, әсіресе белсенді, қимыл-әрекеті ширақ кісілерге қатысты айтылуы мүмкін. Мысалы, ауылда шаруаға ерте кірісіп, бір үйдің жөнін білетін, атқа мініп, жұмысын тындыратын жігітке осы сипат жарасады. Мақал қазақ тұрмысының рухын сақтап, еңбекқор, жүрдек адамды танытады.