Ауыздан бірде от, бірде су шығар,
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің қуаты өте зор екенін білдіреді. Адамның аузынан шыққан сөз кейде оттай күйдіріп, жанжалды күшейтеді, реніш тудырады. Ал кейде судай салқын болып, ашуды басып, көңілді тыныштандырады. Яғни, ауыздан шыққан әр сөздің салмағы бар, сондықтан ойланып сөйлеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «от» — қатты, ауыр, өкпелі сөздің бейнесі. Ол жүректі жаралап, арадағы татулықты бұзады. «Су» — жұмсақ, сабырлы, жұбату сөздің белгісі. Су отты сөндіргендей, байыппен айтылған сөз де дау-дамайды басады. Осы екі образ арқылы халық тілдің екі қыры барын өте әсерлі көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста не отбасында өте өзекті. Ашу үстінде айтылған бір ауыз сөз үлкен жанжалға ұласуы мүмкін. Мысалы, әріптесіңіз қате жіберсе, оны көпшіліктің алдында қатты сөксеңіз, ол намыстанып, қарым-қатынас бұзылады. Ал сабырмен түсіндірсеңіз, мәселе де шешіледі, сыйластық та сақталады.
Biri jandyrsa, biri sóndirer.