Түйе үстінен сирақ үйтеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Түйе үстінен сирақ үйтеді деген мақал біреудің қолындағы үлкен мүмкіндік пен мол игілікті қанағат тұтпай, тағы да артық пайда іздейтінін білдіреді. Тура мағынасында бұл — түйе сияқты ірі, зор нәрсенің үстінде отырып алып, соның өзімен де тоқтамай, ұсақ-түйекке дейін қомағайлану. Астарлы мағынасында — барға разы болмай, тойымсыздық таныту, азды көпсіну, жеткілікті нәрсені бағаламау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түйе — мол дәулетті, зор мүмкіндікті, кең несібені бейнелейтін образ. Ал сирақ үйту — пайда үстіне пайда жиюға тырысу, ұсақ олжаға да ашкөздену деген ишара. Қазақ танымында түйе ең төзімді, ең жүк көтергіш түлік болғандықтан, оның үстінде отырып тағы бір пайда қуу — тойымсыздықтың шегін әсірелеп көрсететін әсерлі теңеу.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды қызметте де, бизнесте де, тұрмыста да қолдануға болады. Мысалы, адам жақсы жалақы алып жүріп, соған қоса заңсыз үстеме пайда іздесе, жұрт оны осы мақалмен сынайды. Яғни, барға шүкір етпей, адал өлшемнен асып кетпеу керек деген ой айтылады.