Түлкі бөрінің тілегін тілейді.
«Түлкі бөрінің тілегін тілейді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Түлкі бөрінің тілегін тілейді деген мақалдың тура мағынасы — түлкі қасқырдың амандығын, тілегін тілеп тұрғандай көрінеді. Астарлы мағынасы мүлде басқа: әлсіз не айлакер адам өз мақсатын жүзеге асыру үшін күштіге жақындап, сырттай жақсы көрінгенімен, ішкі ниеті шын болмауы мүмкін. Яғни бұл мақал жалған тілек, екіжүзділік, өз пайдасын ойлап сөйлеу жайын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түлкі — айлакер, қу, сөзге шебер адамды бейнелейді. Бөрі — күшті, өктем, өз дегені жүретін мінездің символы. Түлкінің бөріге тілек тілеуі күштіге жағыну, оның көңілін табу арқылы өз басын аман сақтап қалу немесе пайда көру әрекетін аңғартады. Халық осындай образ арқылы шын ниет пен сыртқы сыпайылықтың арасы әрдайым бірдей болмайтынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де маңызын жоғалтқан жоқ. Мысалы, бір адам басшысына тек қызметте өсу үшін ғана жағынса, бірақ шын ниеті мен еңбегі болмаса, оны осы мақалмен сипаттауға болады. Демек, адам сөзге емес, шынайы іске қарап бағалануы керек.