Қотыр қолдан жұғады,
Таз тақиядан жұғады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамдағы ауру не кемшілік екінші адамға жұғуы мүмкін деген ой. Астарлы мағынасы — адам жаман ортаға жақындаса, сол ортаның мінезі, әдеті, қылығы өзіне де әсер етеді. Яғни, кіммен аралассаң, соның ықпалы тиеді. Сондықтан қазақ бұл сөз арқылы адамды сақ болуға, өзіне зиян ортадан аулақ жүруге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қотыр» — жұқпалы дерттің бейнесі, ал «тақия» — жай ғана бас киім. «Таз тақиядан жұғады» дегені турасында емес, мысқыл мен астар арқылы айтылған. Яғни, сырт көзге ұсақ көрінетін нәрсенің өзі адамның абыройына, мінезіне, ортасына ықпал етуі мүмкін. Халық осы арқылы жамандықтың тез тарайтынын образбен көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды теріс әдет, жалқаулық, дөрекілік немесе зиянды орта туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, оқушы бос жүретін, сабаққа немқұрайлы қарайтын достармен көп араласса, өзі де соларға еліктеп кетуі мүмкін. Сондықтан жақсы орта таңдау — өзіңді қорғаудың бір жолы.**
Taz taqııadan juǵady.