Қорасында айыры жоқтың
малға қайырымы жоқ.
«Қорасында айыры жоқтың малға қайырымы жоқ.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Қорасында айыры жоқтың малға қайырымы жоқ дегені — мал баққан адамның шаруасына сай құралы, қамы мен ыждаһаты болмаса, малдан береке болмайды деген сөз. Тура мағынасында қорада малды бөлуге, қайыруға арналған айыр сияқты құрал жоқ болса, шаруаны реттеу қиын. Астарлы мағынасы — кез келген істің өз тәртібі, дайындығы, қажет жабдығы болады; сонысыз іс өнбейді. Бұл мақал жауапкершілік пен қамқорлықтың маңызын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қора — шаруаның, тұрмыстың орны; айыр — малды жинап-реттейтін құрал, яғни ұйымшылдық пен әзірліктің белгісі. Малға қайырымы жоқ деген тіркес тек малға ғана емес, жалпы іске немқұрайлы қарауды меңзейді. Яғни құралсыз, ретсіз, есепсіз жасалған әрекеттен пайда аз.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, жұмысын жоспарсыз бастап, қажет құжаттарын, уақытын, құралдарын алдын ала дайындамаған адам көп қиналады. Университетке емтиханға дайындалмай барған студенттің нәтижесі төмен болуы да осыған ұқсайды: дайындық болмаса, қайыр болмайды.
malǵa qaıyrymy joq.