Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар.
«Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар — еңбек еткен адам ғана өз несібесін тауып, қарнын тойдырады деген сөз. Мұнда тура мағынада қолдың жұмыс істеуі мен ауыздың қорекке жетуі айтылса, астарлы мағынада әрекет пен нәтиженің байланысы беріледі. Яғни, қимылдаған, тырысқан, еңбектенген адам құр қол қалмайды.
Образдар мен теңеулер
«Қол» — адамның іс-әрекеті, еңбек етуі; «ауыз» — күнкөріс, ырыс, ризықтың нышаны. Мақалда ауыздың қимылдауы тамақтану ғана емес, еңбектің жемісін көру дегенді білдіреді. Халық осылайша жалқаулық пен әрекетсіздікке қарсы ой айтады: қимыл бар жерде өнім бар, қимыл жоқ жерде береке де аз.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, студент уақытын бос өткізбеей, күнде дайындалып, қосымша кітап оқыса, емтиханнан жақсы нәтиже алады. Сол сияқты жұмыссыз адам жаңа кәсіп үйреніп, еңбек етсе, табыс табады. Мақал адамдарды белсенділікке, еңбектенуге және өз ризық-несібесін өзі табуға үндейді.