Қорыққан бұрын жұдырықтар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан адам өзінен бұрын жұдырық сермейді, яғни қауіпті сезген кісі бірден шабуылдап, асығыс әрекетке барады. Астарлы мағынасы: қорқақтық, сенімсіздік және үрей адамды орынсыз қимылға, артына есепсіз қадам жасауға итермелейді. Мұнда батылдық пен сабырдың мәні де аңғарылады: адам қорқынышқа берілсе, ақылмен емес, дүрбелеңмен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
«Жұдырық» — қарсыласуға, қорғануға, күш қолдануға ишара жасайтын образ. Ал «қорыққан бұрын» деген тіркес адамның ішкі күйін, яғни үрей үстінде ойланбай қимылдайтынын көрсетеді. Бұл жерде жұдырық тек физикалық күш емес, асығыс шешім мен дөрекі қарекеттің символы ретінде алынған. Мақал адамға эмоцияға ермей, сабыр сақтауды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал дау-дамайда, жұмыс орнындағы не әлеуметтік желідегі қақтығыстарда жиі қолданылады. Мысалы, бір адам өзін сынаған пікірден сескеніп, бірден дөрекі жауап қайтарса, ол қорқыныштың жетегінде кеткені байқалады. Мұндайда мақал сабырмен ойлап, асықпай әрекет ету керегін ескертеді.