Жақсылық, жамандық туралы — 37-бет 2192
Сұрыптау:
Қотыр теке қора былғар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қотыр, яғни ауру теке өзіне тиесілі қораны былғап, таза ұстауға жарамайды…
Қу байтал екі айғырды аш қалдырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір қорада немесе бір ортада пайдасы аз, бірақ қиқар не кертартпа байтал…
Қу бастан қуырдақтық ет алған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің бойынан, қалтасынан не қолындағысынан ештеңе таппай қалуды білдіреді. Тура…
Қуғынмен келген сүргінмен кетеді.
Негізгі мағынасы Қуғынмен келген адам не зат, не билік ұзақ тұрақтамайды деген ой айтылады. Тура мағынасында біреуді…
Қудан үйрен, сұмнан жирен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кімнен үлгі алып, кімнен сақтануы керегін үйретеді. Тура мағынасында, қудан үйрен…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қуды қу табады, шұқанақты су табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қулығы бар адам өзіне лайық айлакерді жолықтырады, ал шұңқыр, ойыс жерге…
Қулығы көген (басынан) аспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал айлакер, қу адам өз қулығын қанша жасыруға тырысса да, оның шын пиғылы ұзаққа бармайтынын…
Қулық құлынжанды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдағы «қулық» сөзі айла-шарғы емес, мал шаруашылығына қатысты сөз: құлындамаған, құлынсыз…
Қулық та дерт.
Негізгі мағынасы «Қулық та дерт» деген мақал адамның қулығы, айласы шектен шықса, ол мінез емес, зиянды әдетке…
Қу тіл - қоңылтақ етік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екіжүзді, айлакер, жылпос адамды әшкерелейді. Тура мағынасында «қу тіл» — сөзге жүйрік…
Құдай бір ұрғанды қос қолдап ұрады .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Айтпағы: бір адамға не бір іске Жаратқанның…
Құдай да бергенге береді .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Алла ризықты, несібені адамға қалай болса солай емес, қолы ашық, жомарт…
Құдайдан безгенді шайтан сүйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, Құдайға, яғни иман мен ізгілікке қарсы шыққан адамды шайтан өзіне…
Құдайдан қорықпаған,
Адамнан ұялмас.
Адамнан ұялмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдайдан қорықпайтын, яғни иман мен арды ойламайтын адам, адам баласынан…
Құдай деген құнықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашкөздік пен тойымсыздықтың түбі жақсылыққа апармайтынын меңзейді. Тура мағынасында «Құдай»…
Құдайдың бергенін шайтан қызғанады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға Құдай берген несібе, бақ, ырыс немесе жақсы мүмкіндік кейде қызғаныш пен күншілдікке…
Құдайдың құрығы ұзын .
Негізгі мағынасы Құдайдың құрығы ұзын деген мақал адам баласы жасаған ісінен, ойынан немесе ниетінен толық құтылып кете…
Құдайдың өзі бермейді ,
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — адам баласының ырыс-несібесі, бағы мен үлесі бірдей болмайтынын айту. Кейде…
Құдайдың сақалын сипағандай.
Негізгі мағынасы Бұл тұрақты тіркес шексіз қуанған, мерейі тасып, өзіне-өзі риза болған адамның күйін сипаттайды. Тура…
Құдашамен құда ойнар,
Қошақанмен бөрі ойнар.
Қошақанмен бөрі ойнар.
Негізгі мағынасы Мақал қазақтың құда мен құдаша арасындағы дәстүрлі әзіл-қалжыңын бейнелейді. Салт бойынша құда жағы…
Құдашамен құда ойнар,
Қу шөппен бөрі ойнар.
Қу шөппен бөрі ойнар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құда-құдашаның бір-бірімен әзілдесіп, қалжыңдасып, еркін араласатынын…
Құзғын ас таңдамайды.
Негізгі мағынасы Құзғын ас таңдамайды деген мақалдың тура мағынасы — құзғын құсы кез келген қорекке талғамай, қолына…
Құзғын жемтік көрмесе жүре алмайды.
Негізгі мағынасы Құзғын жемтікке тәуелді құс. Сондықтан бұл мақалдың тура мағынасы — құзғын өлексесіз, қорексіз…
Құйрығы - шаян, беті - адам,
Байқамай сенбе сұмпайыға.
Байқамай сенбе сұмпайыға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай адамға ұқсап, іші жаман, ниеті бұзық адамға сене берме деген ескерту айтады. Тура…
Құлайын деп тұрған тамға сүйенбе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құлауға шақ тұрған қабырғаға немесе тамға сүйену қауіпті. Астарлы…
Құлаққа - құлақ, тұяққа - тұяқ.
Негізгі мағынасы Құлаққа — құлақ, тұяққа — тұяқ деген мақал әр нәрсенің өзіне лайық жауабы, өтеуі болатынын білдіреді…
Құлан қайда семірсе,
Сол жерге түгін төгеді.
Сол жерге түгін төгеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құлан қай жерде жақсы жайылып, семірсе, сол жерде жүнін, яғни түгін…
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында…
Құлан семірген жеріне жынын шашады.
Негізгі мағынасы Құлан өзі семірген, қорек тапқан жеріне қайта келіп, сол жерді былғайды деген тура мағына бар. Астарлы…
Құлға да бір билік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құл деп танылған адамға да бір рет билік берілсе, ол өзін еркін сезініп…
Құлмен жеген құйқа құстырмай қоймайды.
Негізгі мағынасы Мақал ескі қоғамның әлеуметтік бөлінісінен қалған. Ол заманда «құл» деп еркінен айырылған, тәуелді…
Құлшар өссе, қожаның құлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында біреудің бағы, дәулеті немесе күші артса, екінші біреудің соған тәуелді…
Құмаршықты, құмаршықтың ішінен
жылан шықты.
жылан шықты.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құмаршықтың ішінен жылан шығып, күтпеген қауіпті көрсетуі. Астарлы…
Құмсыз шөл, ұрысыз ел болмайды.
Негізгі мағынасы Құмсыз шөл болмайтыны сияқты, ұрысыз ел де болмайды деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы — қай жерде…
Құрғақ талқан жегенді күлдірме,
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды мазақтамауға, біреудің халіне күліп қарамауға үйретеді. Тура мағынада, құрғақ талқан…
Құрмет етсең - құрмет көресің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өзгені сыйлап, құрмет көрсетсе, өзі де сондай сый-құрметке ие…
Құр судан май шықпайды,
Құр сөзден мән шықпайды.
Құр сөзден мән шықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бос нәрседен пайда жоқ екенін айтады. Құр су қанша құйылса да, одан май шықпайды; сол сияқты…
Құр сүйекті ит те қаузамайды.
Негізгі мағынасы Құр сүйекке иттің де жақындамай, оны кемірмейтіні сияқты, дәмі де, пайдасы да жоқ іске ешкім…
Құрттаған қой далаға кетер,
Екі бұршақ, бір сабауды ала кетер.
Екі бұршақ, бір сабауды ала кетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малдың күтімі дұрыс болмаса, бір ғана індет не әлсіздік бүкіл табынды жұтатынын ескертеді…
Құс жаманы - саңғығыш,
Адам жаманы - қаңғығыш.
Адам жаманы - қаңғығыш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінездің белгісін құс пен адамға салыстыра отырып түсіндіреді. Тура мағынада, саңғығыш…