Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
631.1K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Отпен кіріп, күлмен шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір іске шамадан тыс араласқан, оттай лаулап кірісіп, ақыры сол істен зиян шегіп, күйіп-п...
Алыспақ бар, атыспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Алыспақ бар, атыспақ жоқ» деген мақал ел ішіндегі қайшылық пен тартыс сөзбен, намыспен, кейде дау...
Жаманға жалынғанша,
Жатта жаныңды қарман.
Жатта жаныңды қарман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды өзін қадірлеуге, арын сақтауға шақырады. Тура мағынасында, жаман адамнан көмек сұ...
Берместің асы піспес,
Қазаны оттан түспес.
Қазаны оттан түспес.
**Негізгі мағынасы** Берместің асы піспес, қазаны оттан түспес деген мақал сараң, қолы ашық емес адамның ырысы да, берек...
Ерлікте қорлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ерлікте қорлық жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ерлік жасаған адамға қорлану, төмендеу жараспа...
Жаман аттан аяғым жақсы,
Жаман достан таяғым жақсы.
Жаман достан таяғым жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман атқа мінгеннен гөрі жаяу жүрген артық, ал жаман досқа ергеннен г...
Қолы ашықтың жолы ашық.
**Негізгі мағынасы** Қолы ашықтың жолы ашық деген мақалдың тура мағынасы — қолы ашық, яғни сараң емес, бергені мен бөліс...
Тісі ауырғанның көңілін сұрамайды.
**Негізгі мағынасы** Тісі ауырған адамның халін сұрап, оның көңілін алаңдатудың қажеті жоқ дегенді білдіреді. Мұнда тура...
Аш адам ұрысқақ,
Ақсақ қой тырысқақ.
Ақсақ қой тырысқақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аштық пен әлсіздік адамның мінезіне әсер ететінін білдіреді. Аш адам көбіне ашуланшақ, сө...
Ұстамен дос болсаң,
Керегіңді соқтырып аларсың.
Қайықшымен дос болсаң,
Қайығыңды суға саларсың.
Ұрымен дос болсаң,
Қораға шабарсың.
Керегіңді соқтырып аларсың.
Қайықшымен дос болсаң,
Қайығыңды суға саларсың.
Ұрымен дос болсаң,
Қораға шабарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кіммен араласса, соның мінезі мен ісі өзіне жұғатынын айтады. Ұстамен дос болсаң,...
Екі қарға таласса, бір құзғынға жем болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екі қарға бір жемге таласса, екеуі де әлсіреп, соңында оны құзғын алып...
Жақсыда кек жоқ,
Жаманда тек жоқ.
Жаманда тек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның бойында кек сақтамайтын кеңпейіл мінез болатынын айтады. Ол біреудің қателі...
Сиырға су көрсетпе,
Жаманға сый көрсетпе.
Жаманға сый көрсетпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында сиырды суға апарып көрсетпе, жаман адамға сый-құрмет көрсетпе дегенді бі...
Сыйласқанға не жетсін,
Сөйлескеннен не кетсін?
Сөйлескеннен не кетсін?
**Негізгі мағынасы** Сыйласқанға не жетсін, сөйлескеннен не кетсін? деген мақал адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, а...
Алтынды адал қол да,
арам қол да ұстайды.
арам қол да ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынды адал адам да, арам адам да ұстай алады. Астарлы мағынасы — бай...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.