Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.2K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Жаман қорыққанын сыйлайды.
**Негізгі мағынасы** «Жаман қорыққанын сыйлайды» деген мақал адамның ішкі қорқынышы мен әлсіздігі мінезіне әсер ететіні...
Әділ би халық үшін,
Залым би құлқын үшін.
Залым би құлқын үшін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал биліктің, төреліктің адам үшін емес, ел үшін қызмет етуі керегін айтады. Әділ би жұрттың...
Асыңа тойғызбасаң да,
Ақ ниетіңе тойғыз.
Ақ ниетіңе тойғыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге мол ас беріп қарық қылмасаң да, шын көңілден шыққан ақ пейіліңм...
Тас қадақ болғанмен, тамақ болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тас қанша ауыр, қанша салмақты болғанымен, оны жесе де тамақ болмайды....
Өтірікшінің шын сөзі зая кетеді.
**Негізгі мағынасы** Өтірік айтып үйренген адамның бір рет айтқан шын сөзіне де жұрт сенбей қалады. Яғни жалған сөз көп...
Шөлдегі шұқанақ суға толмас.
**Негізгі мағынасы** Шөлдегі шұқанақ суға толмас деген мақалдың тура мағынасы — қуаң жерде пайда болған ойыққа су тұрмай...
«Тоба! Тоба!>> тоң майды да ит жейді екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде күтпеген, тіпті адам ойына кірмейтін құбылыстар болатынын білдіреді. Тура мағынасы...
Тоқшылықта жеген тоқпан жілік,
Ашаршылықта көзіңнен бұл-бұл ұшар.
Ашаршылықта көзіңнен бұл-бұл ұшар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің екі түрлі кезеңін салыстырады: тоқшылық пен ашаршылық. Тура мағынасында, тоқ кезі...
Бай тойғанынан кекіреді,
Кедей аштықтан секіреді.
Кедей аштықтан секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен кедейдің тұрмыс айырмасын әжуа, мысқыл арқылы көрсетеді. Бай адам тоқ, дәулетті б...
Ақ иіліп сынбас.
**Негізгі мағынасы** Ақ, яғни жақсы ниет, адалдық, ізгілік иесін жеңіл-желпі соққы да, қысым да морт сындырмайды. Бұл ма...
Бірінші әйел - шекер,
Екінші әйел - бекер.
Екінші әйел - бекер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, алғашқы әйел тәтті де жағымды, ал екіншісі пайдасыз дегендей с...
Күң көтінде күміс жылтырайды,
Оны бәйбіше сұрайды.
Оны бәйбіше сұрайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күңнің арт жағындағы күміс әшекей жарқырап көрінеді, соны бәйбіше байқа...
Өзіңе-өзің сақ бол.
**Негізгі мағынасы** «Өзіңе-өзің сақ бол» деген мақал адам ең алдымен өз ісіне, сөзіне, мінезіне, қадамына абай болуы к...
Сөзің тәтті болсын,
Антың қатты болсын.
Антың қатты болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзі жұмсақ, жылы, елге жағымды болуын, ал берген анты берік, бұзылмайтын болуы к...
Борсық ұрған сайын семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: борсыққа қанша соққы берілсе де, ол бұдан әлсіреп кетпей, қайта семіріп...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.