Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.9K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Сыйлағанды сыйла,
Илегенді иле.
Илегенді иле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға көрсетілген құрмет пен ізеттің өтеуін қайтару керек екенін білдіреді. Біреудің сый...
Жақсының сөзі ақыл шақырады,
Жаманның сөзі ашу шақырады.
Жаманның сөзі ашу шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның сөзі ойлануға, сабырға келуге, дұрыс шешім табуға жетелейді дегенді білдіре...
Ашуың келсе, қолыңды тарт,
Айтпас жерде тіліңді тарт.
Айтпас жерде тіліңді тарт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашуға ерік бермей, өз-өзін тежей білуі керек екенін айтады. Бірінші жолы ашу қысқ...
Жаман туыстан жат артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман, сыйы аз, кесірі тиетін туыстан гөрі, бөтен адам кейде артық бо...
Жаман қатын қыз болам деп қылымсиды,
Жаман қыс жаз болам деп жылымсиды.
Жаман қыс жаз болам деп жылымсиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсені салыстыра отырып, табиғатына жат мінезді жасырып, басқа кейіп көрсетуге тырыс...
Жаман сайға су түссе,
Өткел бермес кешуге.
Жаман адамға іс түссе,
Жаныңды сұрар шешуге.
Өткел бермес кешуге.
Жаман адамға іс түссе,
Жаныңды сұрар шешуге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, ниеті бұзық адамға сенуге болмайтынын ескертеді. Су сайға түссе, ол жерді...
Ағын судың арамдығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Ағын судың арамдығы жоқ деген мақалдың тура мағынасы — тоқтамай ағатын су лайланса да, ағып бара жа...
Жақсы - жаныңа жолдас,
Жаман - малыңа жолдас.
Жаман - малыңа жолдас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға серік болатын жан мен пайда үшін ғана жанасатын адамның айырмасын көрсетеді. Жақсы...
Сыйласқанға не жетсін,
Сөйлескеннен не кетсін?
Сөйлескеннен не кетсін?
**Негізгі мағынасы** Сыйласқанға не жетсін, сөйлескеннен не кетсін? деген мақал адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, а...
Ақымақ тойынса, туысқанын танымайды
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі мінезі тоқшылықта, молшылықта немесе жақсы жағдайда байқалатынын айтады. Ақ...
Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасықпен аз-аздан жинаған нәрсені шөмішпен бір-ақ төгіп жіберме деген...
Қуды қу табады, шұқанақты су табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қулығы бар адам өзіне лайық айлакерді жолықтырады, ал шұңқыр, ойыс жерг...
Еркек - бас, әйел - мойын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі ер мен әйелдің міндетін салыстырып айтады. Тура мағынасында еркек — бас,...
Жақсылық ізсіз кетпес.
**Негізгі мағынасы** Жақсылық жасаған адам еңбегі мен ниеті босқа кетпейді. Тура мағынасында, істелген игі іс артында бі...
Иттің ішіне сары май жақпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ішкі ниеті дұрыс болмаса, оған сырттай қанша жақсы іс жасасаң да, пайдасы аз еке...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.