Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.7K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Ақша бар жерде албасты бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша жүрген жерде бір жамандық, пәле-қаза, азғыру да бірге жүруі мүмкі...
Азатын елді ұрысы билейді,
Озатын елді дұрысы билейді.
Озатын елді дұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тағдыры екі түрлі бағытқа түсетінін көрсетеді. Егер ел ішінде азғындық, алауыздық,...
Жақсыдан бау қалады,
Жаманнан дау қалады.
Жаманнан дау қалады.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам артында елге пайдасы тиетін із қалдырады: сөзімен де, ісімен де жұртқа сүйеніш болып, та...
Әзіл түбі - апат.
**Негізгі мағынасы** «Әзіл түбі - апат» деген мақал орынсыз, шектен шыққан, не біреудің намысына тиетін қалжыңның соңы...
Сұқ семірмес, ұры байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да бір шындықты айтады: өзгенің несібесіне қол с...
Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Сыйласуға жат жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жақсы көрінген адаммен де араласқанда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында: кей...
Досыңа ат берме,
Ат берсең, ақырын жүр деме.
Ат берсең, ақырын жүр деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа бір нәрсе берсең, кейін оның еркіндігін шектеме, ұсақ мінез көрсетпе деген ойды біл...
Бастыны еңкейткен,
Тізеліні бүктірген.
Тізеліні бүктірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күшті де ықпалды адамды да, әлсізді де мойындататын құбылысты меңзейді. Тура мағынасында...
Әңгіме бұзау емізеді,
Бұзау таяқ жегізеді,
Бұзау таяқ жегізеді,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің, әңгіменің әсері күшті екенін аңғартады. Тура мағынасында бұзауды емізу үшін әңгім...
Құдай да бергенге береді .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: Алла ризықты, несібені адамға қалай болса солай емес, қолы ашық, жомарт...
Пәленің алды - қар, арты - дауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген пәленің, қиындық пен апаттың басы алғашқы белгіден басталатынын ескертеді. «Қа...
Бас терісі келіспеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен орта, не адам мен адамның арасы жараспаса, іс те өнбейтінін білдіреді. Тура мағы...
Еріншек екі істер,
Ақыры бармағын тістер.
Ақыры бармағын тістер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқаулықтың адамды опық жегізетінін айтады. Еріншек адам істі дер кезінде атқармай, кейі...
Күлме досыңа, келер басыңа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кекетуге, біреудің жағдайына мысқылмен қарауға тыйым салады. Қазір күліп тұрған нә...
Ит жоқ жерде шошқа үреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит жоқ жерде шошқа үріп, өз «өкілетін» өзі көрсеткендей болады. Астарлы...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.