Жылағанмен өлген кісі тірілмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жылап-еңіреу, қатты қайғыру адамды алдағы қайғыдан құтқармайды, болған істі кері қайтара алмайды. Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адам жылағаннан қайта тірілмейді. Астарлы мағынасы — қасіретке беріліп, тек мұңайып отырудың пайдасы жоқ, одан гөрі сабыр сақтап, жағдайды қабылдап, тіріге тірек болу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жылағанмен» сөзі — адамның жан күйзелісі мен дәрменсіздігін білдіреді. «Өлген кісі» — орны толмас жоғалту, қайтарымсыз оқиға. Ал «тірілмейді» деген сөз өмірдің заңын, өткен іске әмір жүрмейтінін көрсетеді. Мұнда ешқандай әшекейлі теңеу жоқ, бірақ ой өте өткір: қайғыны көз жасымен емес, ақылмен жеңу керек деген тұжырым берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал біреудің қолынан келмейтін, өткен іске өкініп бос күйзелген кезде айтылады. Мысалы, адам емтиханнан құлап, «бәрі бітті» деп отыра берсе, жақындары оған «жылағанмен өлген кісі тірілмейді, енді қайта дайындал» деп жігер береді. Яғни, өмірде өкініштен гөрі әрекет маңызды екенін ескертеді.