Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.7K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Ерлікте қорлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ерлікте қорлық жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ерлік жасаған адамға қорлану, төмендеу жараспа...
Алыспақ бар, атыспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Алыспақ бар, атыспақ жоқ» деген мақал ел ішіндегі қайшылық пен тартыс сөзбен, намыспен, кейде дау...
Біреу тойып секіреді,
Біреу тоңып секіреді.
Біреу тоңып секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің секіруі тоқтықтан, енді біреудің секіруі тоңғандықтан. Астар...
Адам көңілінен азады, тілінен жазады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ең алдымен өз көңіл-күйі мен тілін тыйып ұстау керегін ескертеді. «Адам көңілінен...
Былшығын аламын деп,
Қылшығын алған.
Қылшығын алған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашкөздігі мен асығыс әрекетінің зиянын көрсетеді. Бір нәрсенің ең жақсысын, ең кө...
Батырға да жан керек,
Пақырға да жан керек.
Пақырға да жан керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: батыр да, пақыр да тірі адам, екеуіне де жан қажет. Астарлы мағынасы: а...
Өзінің боғын көрмей,
Біреудің шоғын көреді.
Біреудің шоғын көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз кемшілігін көрмей, басқаның мінін аңдып жүретін адамды сынайды. Тура мағынасында — ад...
Күлме досыңа, келер басыңа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кекетуге, біреудің жағдайына мысқылмен қарауға тыйым салады. Қазір күліп тұрған нә...
Қатты жауған күн тез ашылады,
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашуы да табиғат құбылысы сияқты өткінші екенін білдіреді. Қалай қатты жауған күн...
Жаманның аяғы сегіз,
Бірі шалмаса, бірі шалады.
Бірі шалмаса, бірі шалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамның ісі де, ойы да бір орында тұрмайтынын, оның зияны бір жолмен болмаса, екінш...
Алдыңа келсе, атаңның құнын кешір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ашуға ермей, сабыр сақтауға, кешірімді болуға шақырады. Тура мағынасында, егер алд...
Ондай-ондай хан қызында да болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның қызы сияқты ең мәртебелі, тәрбиелі деген адамның өзінде де кемш...
Малсыз болсаң да, арсыз болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малың, дүниең, байлығың болмаса да, адамдық ар-намысыңды жоғалтпа деге...
Қойға қоңырау жараспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қой мойнына тағылған қоңырау оған жараспайды, өйткені қой тыныш, момын...
Ұры - қарының серігі.
**Негізгі мағынасы** «Ұры - қарының серігі» деген мақал жамандық жасаған адамның жаман адаммен тез табысатынын білдіред...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.