Жылағанды уат, жығылғанды тұрғыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жылағанды уат, жығылғанды тұрғыз деген мақал мұқтажға демеу болып, қиналған адамға қолдау көрсету керек екенін айтады. Тура мағынасында — жылаған баланы жұбату, құлаған адамды тұрғызу. Астарлы мағынасы — қайғыға батқандарға сөзбен де, іспен де жәрдем беру, әлсізге сүйеу болу, адамгершілік таныту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылаған» сөзі тек көз жасы төгілген адамды емес, мұңайған, күйзелген жанды білдіреді. «Жығылған» — өмір соққысынан сүрінген, қиындыққа тап болған кісі. «Уату» мен «тұрғызу» — рухани тірек болу, үміт беру, қайта жігерлендірудің бейнесі. Яғни мақал адамды тек аяп қою емес, оны қайта аяққа тұрғызатындай қамқорлық жасауға үндейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, жұмыстан қысқарып, күйзеліске түскен танысыңызға тек «уайымдама» деп қою аздық етеді; оған жаңа жұмыс іздеуге көмектесу, кеңес беру, жігерлендіру — мақалдың мәні. Ол адамдарды мейірімділікке, жанашырлыққа және бір-біріне сүйеу болуға тәрбиелейді.