Жыланның басына ақ құйып шығарады.
«Жыланның басына ақ құйып шығарады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Жыланның басына ақ құйып шығарады деген мақал сырттай қарағанда жұмсақтық, ізгілік жасалғандай көрінетін, бірақ түптеп келгенде қауіпті, зиянды нәрсені де бойсұндырып, әлсіретіп жіберуге болатынын меңзейді. Мұнда «ақ» — адалдықтың, тазалықтың, мейірімнің белгісі, ал «жылан» — қауіпті, айлакер, зиянды күштің бейнесі. Астарлы мағынасы: жаман ниетті адамды не кесірлі жағдайды күшпен емес, ақылмен, сабырмен, жұмсақ әдіспен тоқтату керек.
Образдар мен теңеулер
Жылан — халық түсінігінде жасырын қауіптің, қулықтың символы. Оның басы — ең әлсіз де, ең маңызды тұсы. Ал ақ құю — өртті су құюмен өшіру сияқты, жамандықты тазалықпен жеңу бейнесі. Бұл тіркес адамның мінезін де аңғартады: кейде қаталдық емес, мейірім мен парасат көбірек әсер етеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жанжалды күшпен емес, ақылмен шешуге шақырғанда қолданылады. Мысалы, ашулы әріптесті ұрыспай, сабырмен тыңдап, дұрыс сөзбен райынан қайтару — «жыланның басына ақ құйғандай» әрекет.