Жақсы аттан жығылса,
Жаман адам табалар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік, жақсы ат сүрініп немесе жығылып қалса, жұртқа бір сәт әлсіз көрінеді. Астарлы мағынасы: беделді, қабілетті, елге сыйлы адам кішкене қателік жасаса, көреалмаушылар оны дереу мін етіп, табалап, қуаныш көреді. Яғни, жақсы адамға да қызғанышпен қарап, оның сүрінгенін күтіп тұратындар болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы ат» — шабысы мықты, бағалы, сенімді тұлғаның бейнесі. Ол тек жылқыны емес, өмірде биік деңгейге жеткен адамды да меңзейді. Ал «жығылу» — қателесу, сүріну, уақытша әлсіреу. «Жаман адам табалар» дегені — іштар, күншіл, ниеті түзу емес жанның мінезі. Мақал адамды сырт көздің сөзіне сынбай, абыройын сақтауға үндейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста немесе оқуда жиі байқалады. Мысалы, беделді маман бір қате жіберсе, кейбіреулер оның бұрынғы еңбегін ұмытып, бірден сынап шығады. Мұндайда мақал «жақсының да сүрінуі мүмкін, бірақ оны табалау дұрыс емес» деген ой салады.
Jaman adam tabalar.