Жақсыға бәс жетпес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жақсыға бәс жетпес» деген мақалдың тура мағынасы — жақсы, ізгі, мінезі көркем, сөзі мен ісі үйлескен адамды ештеңемен толық өлшеп, тарта алмайсың деген ой. Астарлы мағынасы одан да терең: жақсы адамның қадірі, абыройы, адамдық қасиеті байлықпен де, атақпен де, күшпен де теңестірілмейді. Жақсының жасаған жақсылығы ел есінде қалады, оның беделі уақыт өткен сайын арта түседі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бәс» сөзі — саудадағы тең түсу, салыстыру, бағасын шығару деген ұғымды білдіреді. Яғни жақсы адамның құнын басқа нәрсемен өлшеу қиын. Мұнда жақсы адам биік өлшемге айналады: ол — адамгершіліктің, парасаттың, адалдықтың символы. Халық жақсыны жай ғана мінезі жұмсақ адам емес, айналасына шуағын шашатын, көпке пайдасы тиетін тұлға деп таниды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Қазір де адал, жауапты, көмекке дайын адамдарды жұрт ерекше құрметтейді. Мысалы, жұмыста әріптестеріне үнемі қолұшын беріп, қиын сәтте сабыр сақтайтын адамды бәрі сыйлайды, өйткені оның орнын тек біліммен емес, адамдық қасиетімен бағалайды.