Жақсы атағыңды жоғалтқанша,
Жұлыныңды үз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның абыройы мен беделі мал-мүліктен де қымбат екенін аңғартады. Тура мағынасында: керек болса, бар байлығыңнан айырыл, бірақ ар-намысыңды, жақсы атыңды сақта. Астарлы мағынасы: бір рет жаман атқа қалып, ел сенімінен айырылсаң, оны қайтару қиын; сондықтан қандай қиындық болса да, адалдық пен жақсы беделді қорғау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы атақ» — адамның қоғамдағы абыройы, сый-құрметі, сенімінің белгісі. Ал «жұлыныңды үз» деген өте қатты, әсірелі тіркес; ол байлықтан, тұрмыстық жайлылықтан айырылуды білдіреді. Халық бұл арқылы: дүние өтпелі, ал ар мен абырой тұрақты құндылық екенін көркем түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз ісіне адал болуға, өтірік айтпауға, ұрлық-қарлықтан аулақ жүруге үндейді. Мысалы, қызметкер аз табыс тапса да, жұмыс орнында пара алмауға тырысады, өйткені бір сәттік пайда беделге мәңгі дақ түсіруі мүмкін.
Julynyńdy úz.