Жағымпаз надан жаудан жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жағымпаз надан жаудан жаман» деген мақал сырт көзге жылпос, тіл табысқыш көрінгенімен, ішкі дүниесі надан, яғни білімсіз әрі парасатсыз адамнан келетін зиян өте қауіпті екенін білдіреді. Жау ашық қарсы тұрады, ал жағымпаз адам өз пайдасы үшін жақындап, сенімге кіріп, кейін опық келтіруі мүмкін. Сондықтан бұл мақал адамды сөзге ермей, ниетке қарап бағалауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жау» — белгілі, ашық қауіптің бейнесі. Ал «жағымпаз надан» — сырттай сыпайы, іштей пайдақор, санасыз адамның жиынтық бейнесі. Мұнда жаудан гөрі жағымпаздың жамандығы басым қойылады, себебі оның зияны жасырын келеді. Бұл халықтың «ашық дұшпаннан емес, жалған дос пен екіжүздіден сақтан» деген өмірлік тәжірибесін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда мұндай сөзді жалған мақтау айтып, мансап қуатын немесе біреудің сенімін пайдаланып кететін адамдарға қатысты қолдануға болады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер басшыны үнемі орынсыз мақтап, әріптестерін сыртынан өсектеп, өз пайдасын көздесе, ұжымға сол адам ашық қарсы шыққан дұшпаннан да көп зиян келтіруі мүмкін.