Ұрлық туралы 79
Ұрлық туралы мақал-мәтелдер адалдықты дәріптеп, ұрлықтың соңы қорлық екенін еске салады.
79
Мақал-мәтел
10.8K
Қаралым
136
Орташа
Сұрыптау:
Ұры түн асқанша,
Бөрі қыр асқанша.
Бөрі қыр асқанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрының ісі түн қараңғысымен, білдірмей жасалатынын аңғартады. Ұры қауіптен қашып, ізі біл...
Ет тәттілігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға еттің дәмі қатты ұнайды, сол сияқты ұры да өз ісін тоқтатқысы к...
Ұры басқаның малын жейді,
Өзінің арын жейді.
Өзінің арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді. Тура мағынада ұры бөтеннің малын алып, п...
Ұрының арты қуыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры қандай іс жасаса д...
Ұрымен жақын болсаң, ұятқа қаларсың,
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамға, теріс ортаға жақындасаң, соның кесірі саған да жұғады дегенді білдіреді. Ұр...
Қасықтап алғанмен көл таусылмас,
Ұры қанша алғанмен ел таусылмас.
Ұры қанша алғанмен ел таусылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көлден қасықпен су алғаннан көлдің суы таусылмайды, ал ұры қанша ұрлас...
Ет дәмділігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер ет өте дәмді, тәбетті ашатындай болса, ұры соны көріп, ұрлық жасау...
Түйе ұрлаған да ұры,
Түйме ұрлаған да ұры.
Түйме ұрлаған да ұры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың үлкені-кішісі болмайтынын айтады. Түйе сияқты ірі малды ұрлаған адам да, түйме с...
Ұры - бір түнде бай, бір түнде кедей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықпен келген байлықтың баянсыз екенін айтады. Тура мағынасында ұры бір түнде көп дүние...
Мешкей семірмейді, ұры байымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен арамдықтың түбі жақсылыққа жеткізбейтінін айтады. Тура мағынасында көп жейті...
Сұқ семірмес, ұры байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да бір шындықты айтады: өзгенің несібесіне қол с...
Қасқыр қарызын терісімен өтейді.
**Негізгі мағынасы** Қасқыр қарызын терісімен өтейді деген мақалдың тура мағынасы — қасқыр біреуге зиян келтірсе, ақыры...
Ұры - қарының серігі.
**Негізгі мағынасы** «Ұры - қарының серігі» деген мақал жамандық жасаған адамның жаман адаммен тез табысатынын білдіред...
Мінгені есек,
Айтқаны өсек,
Тұла бойы есеп.
Айтқаны өсек,
Тұла бойы есеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның мінезін ащы мысқылмен сипаттайды. Тура мағынада «есекке мінген», «өсек айтқан...
Ұрлық түбі - қорлық.
**Негізгі мағынасы** Ұрлық жасау адамды ешқашан жақсылыққа жеткізбейді. Басында пайда сияқты көрінгенімен, соңы ұятқа, ж...
Ең көп оқылған
Ұры түн асқанша,
Бөрі қыр асқанша.
Бөрі қыр асқанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрының ісі түн қараңғысымен, білдірмей жасалатынын аңғартады. Ұры қауіптен қашып, ізі біл...
Ет тәттілігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға еттің дәмі қатты ұнайды, сол сияқты ұры да өз ісін тоқтатқысы к...
Ұрының арты қуыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры қандай іс жасаса д...
Ұры басқаның малын жейді,
Өзінің арын жейді.
Өзінің арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді. Тура мағынада ұры бөтеннің малын алып, п...
Ұрымен жақын болсаң, ұятқа қаларсың,
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамға, теріс ортаға жақындасаң, соның кесірі саған да жұғады дегенді білдіреді. Ұр...
«Ұрлық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың адал еңбек пен ар-ұятты биік қоятын дүниетанымын көрсетеді. Бұл нақыл сөздер ұрлықты тек заң бұзу емес, адамдыққа сын, ұятқа дақ деп бағалап, қоғамдағы сенім мен ынтымақты сақтаудың маңызын айтады.
Бұл санаттағы мақалдар ұрлықтың түбі береке қашырып, абырой кетіретінін, ал адалдық пен маңдай термен келген табыстың қадірлі екенін ұғындырады. Олар тәрбие құралы ретінде жас ұрпақты ұқыптылыққа, қанағатқа, өзгенің ақысын жемеуге шақырып, дұрыс жолды таңдауға бағыт береді.
Бұл санаттағы мақалдар ұрлықтың түбі береке қашырып, абырой кетіретінін, ал адалдық пен маңдай термен келген табыстың қадірлі екенін ұғындырады. Олар тәрбие құралы ретінде жас ұрпақты ұқыптылыққа, қанағатқа, өзгенің ақысын жемеуге шақырып, дұрыс жолды таңдауға бағыт береді.