Ұрыға мал көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрыға қолына түскен малдың көбі де аз көрінеді, өйткені ол адал еңбектің қадірін білмейді және пайдаға тойымсыз болады. Астарлы мағынасы — арам жолмен табыс тапқан адам қанағатсыз келеді, оған қанша дүние берілсе де жеткіліксіз. Халық мұнымен ұрлықтың, ашкөздіктің түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ұры» — тек мал ұрлайтын адам емес, жалпы арамдыққа бейім, оңай олжаға құмар кісі бейнесі. «Мал көп» деген тіркес байлықтың, дүниенің молдығын білдіреді. Бірақ мұнда молшылықтың өзі ұрыны тоқтатпайды, қайта ынсапсыздығын аша түседі. Яғни, образ арқылы адам бойындағы тойымсыз мінез сыналады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал біреудің еңбегін иемденіп, өзгенің ақшасына, дүниесіне көз тігетін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, қызметкер жұмыс орнынан ұсақ-түйек заттарды жиі алып кетсе, оған қанша мүмкіндік берілсе де тоқтамайтынын осы мақалмен сипаттауға болады. Мақал адалдықты сақтап, арам пайдадан аулақ болуға үндейді.