Қырық кәрі жілік тағылған малды ұры алмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қырық кәрі жілік тағылған малды ұры алмайды деген мақалдың тура мағынасы — малдың мойнына не жанына қорғаныш, белгі ретінде көп жілік тағылса, ұры оған жақындай қоймайды деген ұғым. Астарлы мағынасы — бір нәрсені қорғау үшін алдын ала қамдану, сақтық жасау керек. Яғни дайындық пен ескерту бар жерде қауіптің беті қайтады. Бұл сөз тек малға емес, өмірдегі кез келген іс-әрекетке қатысты айтылып, сақтықтың серігі — амандық екенін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырық кәрі жілік» — көп, мол, мықты қорғаныштың бейнесі. «Тағылған мал» — қараусыз емес, иесі бар, қадағаланған дүниені аңғартады. Ал «ұры» — тек ұрлықшы адам емес, жалпы зиян келтіретін қауіптің символы. Яғни халық малдың басына жілік тағу арқылы көзге көрінетін белгі мен қорғаныштың күшін бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақалды құнды затты, құжатты, үйді не жеке мәліметті қорғауда қолдануға болады. Мысалы, телефонға құпиясөз қойып, екі сатылы қорғаныс қосқан адам өз аккаунтын ұрлатпайды. Яғни алдын ала жасалған сақтық — ұрлық пен шығынның алдын алады.