Жүн жеп, жабағы тышқан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай ұсақ, елеусіз көрінгенімен, іштен іріткі салып, пайда келтірмей, керісінше зиян тигізетін адамды немесе істі бейнелейді. «Жүн жеп» дегені — малға залал келтіріп, қасірет түсіру; «жабағы тышқан» дегені — жас, әлсіз нәрсені мүжіп, түбінен құрту. Астарлы мағынасы: бәле бірден байқалмайды, бірақ аз-аздан жүріп үлкен шығынға жеткізеді. Сондықтан ұсақ көрінген зиянды да елемеуге болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жүн» — малдың берекесі, күнкөріс көзі; «жабағы» — төлдің жүнi, әлсіз әрі қорғансыз нәрсе. «Тышқан» бейнесі жасырын әрекет ететін, түнде білінбей бүлдіретін мінезді аңғартады. Яғни мақалда көзге көрінбейтін, бірақ іштен кеміретін зиянкестік суреттеледі. Бұл — жалқаулық, ұрлық, өсек, немесе ұсақ қулықтың да ақыры ауыр болатынын еске салатын ишара.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал шағын болып көрінетін, бірақ ұзақ мерзімде үлкен шығын әкелетін нәрселерге қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер құжаттарды ұқыпсыз толтырып, қателікті қайта-қайта қайталай берсе, ол бірден байқалмайды, бірақ кейін компанияға үлкен зиян келтіреді. Осындайда «Жүн жеп, жабағы тышқан» деп, ұсақ әрекеттің қауіпті екенін ескертуге болады.