Таразыдан жеген бақа болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — таразыны жеп қойса, одан пайда емес, зиян келеді. Астарлы мағынасы — адал өлшемді бұзып, біреудің несібесіне қол салған адам ақыры масқара болып, зиян шегеді. Халық мұнда қиянаттың, алдаудың түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таразы» — әділдік, дұрыс өлшеу, адал сауда белгісі. «Жеген» сөзі — тонау, қулық жасау, пайдакүнемдік мағынасын береді. «Бақа» бейнесі — ұсқынсыздық, жиіркеніш, түкке тұрғысыз күйдің символы сияқты. Яғни адалдықты жойған адам сырт көзге де, ішкі болмысына да төмендейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды саудада, жұмыста немесе кез келген есеп-қисапта алдауға бармай, әділ болу керек деген ойды айту үшін қолданады. Мысалы, дүкенде таразыны әдейі кем шығарып, сатып алушыны алдаған кәсіпкер ақыры сенімнен айырылып, кәсібі де құлдырайды. Сондықтан бұл мақал адамды адалдыққа, таза еңбекке шақырады.