Ұрымен жақын болсаң, ұятқа қаларсың,
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаман адамға, теріс ортаға жақындасаң, соның кесірі саған да жұғады дегенді білдіреді. Ұрымен араласқан кісі бір күні ұрлыққа қатысы бардай көрініп, абыройынан айрылады. Бөрімен жақындаған адам қорадағы малға қауіп төндіреді, яғни зиянды орта өзіңді де, айналаңды да бүлдіреді. Астарлы ойы — адам кіммен араласса, соның мінезі мен жолынан әсер алады, сондықтан жолдас таңдауда сақ болу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы ұры — адалдықты білмейтін, пайда үшін ардан аттайтын жаман пиғылдың бейнесі. Ал бөрі — қауіпті, жыртқыш, өз пайдасы үшін өзгенің несібесіне қол сұғатын күштің символы. Қора — отбасының ырысы, елдің амандығы, қорғалатын құндылық. Яғни бөрі қораға шапса, береке кетеді; ұрымен аралассаң, ұят пен сенім жоғалады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал нашар әдетке ерген орта туралы жиі айтылады. Мысалы, оқуын тастап, бос жүрген, өтірік пен ұсақ қулықты қалыпты көретін достардың арасында жүрген жасөспірім өзі де сол жолға түсуі мүмкін. Сондықтан адам өзін өсіретін, адалдыққа бастайтын ортаны таңдауы керек.
Bórimen jaqyn bolsań, qoraǵa shabarsyń.