«Сіз», «біз» деген ауызға
«мен», «мен» деген түспесін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамдарды кішіпейіл, сыйлы, бір-біріне құрметпен қарауға шақырады. «Сіз», «біз» деген сөздер — арадағы инабат пен татулықтың белгісі. Ал «мен, мен» деп өзімшіл сөйлеу адамның тәкаппарлығын, өз пайдасын ғана ойлайтынын білдіреді. Яғни, сөздің өзі мінезді танытады: кісі өзін биік қоймай, өзгеге орын беріп, ортақ әдепті сақтауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Сіз», «біз» — сыпайылықтың, теңдік пен жақындықтың көрінісі. Бұл жерде сөздер тек тілдік форма емес, адамның ішкі мәдениетін аңғартып тұр. «Мен, мен» деген тіркес — даурығу, мақтану, өркөкіректік бейнесі. Халық осылайша көпірме сөзден, кеудемсоқтықтан сақтандырады.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі заманда бұл мақал отбасында, жұмыста, әлеуметтік желіде де өте өзекті. Бір адам үнемі өз жетістігін ғана айтып, басқаны тыңдамаса, арадағы сыйластық әлсірейді. Мысалы, ұжымда бір қызметкер «мен істедім, мен білдім» деп бөсіп жүрсе, командада наразылық туады; ал «бәріміздің үлесіміз бар» деп сөйлеген адам ұжымның ынтымағын сақтайды.
«men», «men» degen túspesin.