Салақ қатынның үйінен
Сабақты ине табылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал үй ішіндегі ұқыпсыздық пен салақтықты сынайды. Тура мағынасында, үйі ретсіз, шашыраңқы адамнан тіпті күнделікті іске керек сабақты ине де табылмайды. Астарлы мағынасы — тәртіп жоқ жерде береке де, ілтипат та болмайды; ұқыпсыз адам өз шаруасын да, үй тірлігін де жөндеп ұстай алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «салақ қатын» — үй шаруасына жауапсыз, жинақылықтан алыс адамды бейнелейді. Ал «сабақты ине» — ең қарапайым, бірақ қажет заттың бірі. Осы кішкентай бейне арқылы халық үлкен ой айтады: егер ең ұсақ нәрсенің өзі табылмаса, онда үйдің іші де, иесінің ісі де шашыраңқы деген сөз. Яғни, ұқыптылық — тұрмыстың да, мінездің де көркі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уақытты, затты, істі ретімен ұстай алмайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, құжаттарын, кілтін, телефон зарядтағышын үнемі жоғалтып жүретін адамға: «Салақ қатынның үйінен сабақты ине табылмас» деп, жинақылыққа шақыруға болады.
Sabaqty ıne tabylmas.