Салақ қатынның үйінен
Сабақты ине табылмас.
«Салақ қатынның үйінен Сабақты ине табылмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал үй ішіндегі ұқыпсыздық пен салақтықты сынайды. Тура мағынасында, үйі ретсіз, шашыраңқы адамнан тіпті күнделікті іске керек сабақты ине де табылмайды. Астарлы мағынасы — тәртіп жоқ жерде береке де, ілтипат та болмайды; ұқыпсыз адам өз шаруасын да, үй тірлігін де жөндеп ұстай алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «салақ қатын» — үй шаруасына жауапсыз, жинақылықтан алыс адамды бейнелейді. Ал «сабақты ине» — ең қарапайым, бірақ қажет заттың бірі. Осы кішкентай бейне арқылы халық үлкен ой айтады: егер ең ұсақ нәрсенің өзі табылмаса, онда үйдің іші де, иесінің ісі де шашыраңқы деген сөз. Яғни, ұқыптылық — тұрмыстың да, мінездің де көркі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал уақытты, затты, істі ретімен ұстай алмайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, құжаттарын, кілтін, телефон зарядтағышын үнемі жоғалтып жүретін адамға: «Салақ қатынның үйінен сабақты ине табылмас» деп, жинақылыққа шақыруға болады.
Sabaqty ıne tabylmas.