Сасқанда «ләппай» табылмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қиын сәтте сасқалақтап, ойланбай қалса, сыпайы сөз де, дұрыс жауап та таба алмайтынын білдіреді. «Ләппай» — көнгіштік, иліккендік, келісім мағынасындағы сөз. Яғни сабырлы кезде айтуға оңай болған нәрсе, қысылғанда еске түспей қалады. Астарында: адам кез келген жағдайға алдын ала дайын болып, өзін ұстай білуі керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сасу» — абыржу, қорқу, тосылып қалу күйі. Ал «ләппай» сөзі — ибалылық пен келісімнің белгісі. Халық осы екі ұғымды қарсы қойып, сабырсыздық пен салқынқандылықтың айырмасын көрсетеді. Мұнда нақты бейне аз болғанымен, сөйлеу мәдениеті мен мінез-құлық қатар салыстырылады: қысылған жерде адамның шын болмысы ашылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал емтиханда, жиналыста не дау үстінде тосылып қалған адамға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыс сұхбатында сұрақ күтпегеннен қиындап кетсе, алдын ала дайындалмаған адам жауап беруге қиналады. Сондайда жұрт: «Сасқанда “ләппай” табылмайды» деп, ойланбай әрекет етудің салдарын еске салады.