Сақтық туралы — 16-бет 837
Сұрыптау:
Отқа түссең, шайдай бол,
Пышаққа түссең, қойдай бол.
Пышаққа түссең, қойдай бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қиындыққа тап болғанда сабырлы, төзімді, ұстамды болуға шақырады. Тура мағынада отқа…
Отпен кіріп, күлмен шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір іске шамадан тыс араласқан, оттай лаулап кірісіп, ақыры сол істен зиян шегіп…
Отпен ойнама - өртенерсің,
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Негізгі мағынасы Отпен ойнаған адам күйеді, ал доспен шектен тыс ойнаған, әзілін асырған адам досын ренжітіп алады…
От пен су - тілсіз жау.
Негізгі мағынасы От пен су адамға жан бітірген игілік, бірақ бақылаудан шыққанда — тілі жоқ, сөз ұқпайтын жау. Тілсіз…
Отсыз өріс малға жайсыз,
Батпақты жер жолға жайсыз.
Батпақты жер жолға жайсыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: оты жоқ, шөбі сирек өріс малды тойдырмайды, ал батпақты жермен жүру қиын…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Оттан алып, суға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір қиындықтан құтылып, енді бір қатерге тап болуын білдіреді. Тура мағынасында бір…
Отты жалынмен сөндірмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: отты үстіне жалын қосып емес, керісінше су, топырақ сияқты қарсы әрекетпен…
Өгізге туған күн бұзауға да туады.
Негізгі мағынасы «Өгізге туған күн бұзауға да туады» деген мақал өмірдегі ауырлық пен қиындықтың тек біреуге ғана емес…
Өгізді қойшы - өлген қойшы,
Жеп болғанда көрген қойшы.
Жеп болғанда көрген қойшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің малын бағып жүрген қойшының салғырттығы салдарынан өгіз де, қой…
Өз аузына өзі ие бола алмаған:
астындағы түйесінен айырылар,
жетегіндегі биесінен айырылар.
астындағы түйесінен айырылар,
жетегіндегі биесінен айырылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз сөзін, мінезін, ашуын, тілін тежей алмаса, ақырында үлкен шығынға ұшырайтынын…
Өзен бойы тұрғанда,
Өзге жерге қонбаңыз.
Өзге жерге қонбаңыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өзіне қолайлы, берекелі, жайлы орнын тастап, орынсыз басқа жерге ұмтылмауды…
Өз зайыбыңа дұшпанның көзімен қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлі-зайыптылардың арасындағы сақтық пен жауапкершілікті ескертеді. Тура мағынасында…
Өзі келген текенің
Өзін атпа, көзін ат.
Өзін атпа, көзін ат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі келіп тұрған текені атсаң да, ең алдымен көзін көздеп ат деген ой. Ал…
Өзің білмес ісіңді
Білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң наданнан
Қабіріңді жырақ қыл.
Білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң наданнан
Қабіріңді жырақ қыл.
Негізгі мағынасы Мақалдың бірінші бөлігі — кеңес: білмейтін ісіңді ұялмай, білетін адамнан сұрап үйрен. Екінші бөлігі…
Өзіңе өзің берік бол,
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Негізгі мағынасы Өз мүлкіңе, өз ісіңе өзің берік, сақ бол, ал бір нәрсең жоғалса, қоңсыңды, яғни көршіңді ұры деп…
Өзіңе-өзің сақ бол.
Негізгі мағынасы «Өзіңе-өзің сақ бол» деген мақал адам ең алдымен өз ісіне, сөзіне, мінезіне, қадамына абай болуы керек…
Өзің қорықпасаң, жау қорқады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзі именбей, жасқанбай алға шықса, қарсы жақтың да сағы сынады…
Өзің өлтірмес, жат жарылқамас.
Негізгі мағынасы Өз адамың, яғни туысың, ағайының, қанша ренжісе де, сені өлімге қимайды, түбіңе жетпейді; ал бөгде…
Өзі саққа Құдай жақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі сақ, абай, қырағы адамға Құдайдың да жәрдемі тиеді. Астарлы мағынасы…
Өлгеннің жаманы жоқ,
Тірінің жаманнан аманы жоқ.
Тірінің жаманнан аманы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адам туралы жаман сөз айтылмайды, ал тірі адам жаман кісінің…
Өлейін деген тышқан
мысықтың құйрығымен ойнайды.
мысықтың құйрығымен ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте қиын жағдайға түскен адам не тіршілік иесі кейде ақылға сыймайтын, қауіпті қадамға…
Өлермен өгіз балтадан қорықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өлермен, яғни өлуге де, тіршілікке де селқос, қатты қырсық немесе тым…
Өлі бөріні ит аттамас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген қасқырдан ит те қорқып, жақындамайды, аттап өтпейді. Астарлы…
Өлі бураның басынан тірі атан қорықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өліп қалған бураның басынан тірі атан қорықпайды. Астарлы мағынасы: күші…
Өлік шыққан үйдің,
Табалдырығында жолбарыс жатады.
Табалдырығында жолбарыс жатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қаза болған үйдің табалдырығында жолбарыс жатқандай көрінеді. Астарлы…
Өлім - кезек, дау - қонақ.
Негізгі мағынасы «Өлім - кезек, дау - қонақ» мақалында өмірдің заңдылығы мен жанжалдың өткіншілігі айтылады. Тура…
Өлімнен басқаның бәріне асық.
Негізгі мағынасы Мақал істі кейінге қалдырмауға, уақытты бағалауға шақырады. Тура мағынасы: өлімнен басқа нәрсенің…
Өлімнен қорықсаң, өлерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлімнен қатты қорыққан адам өзін де, ісін де тежеп, тіршілікте белсенді…
Өлімнің егізінен сақта.
Негізгі мағынасы «Өлімнің егізінен сақта» деген мақалдың тура мағынасы — адамды өлімге жеткізетін қос қауіптен, қатерлі…
Өліспеген көріседі.
Негізгі мағынасы «Өліспеген көріседі» деген мақалдың тура мағынасы — адам өлмейінше, өмірде тағы да жолығуы мүмкін…
Өлушінің ажалы жетпесе,
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ажал келмейінше, оны ешкім өлтіре алмайды. Астарлы мағынасы — әр…
Өрмекшінің торы - шыбынның соры.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өрмекші құрған торға шыбын түсіп, одан шыға алмай қиналады. Астарлы…
Өрттің өзінен бұрын түтіні көзге түседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген қауіп, жамандық немесе үлкен істің белгісі алдымен байқалатынын білдіреді. Тура…
Өтірік айтқан жерде көп тұрма.
Негізгі мағынасы Өтірік айтылатын жерде ұзақ жүрме дегені — жалған сөзге, алдамшы ортаға үйір болма, ондай жерден аулақ…
Өтірік түбі - шын, бақсы түбі - жын.
Негізгі мағынасы Өтіріктің, қауесет пен өсектің түбінде көбіне шындықтың бір түйіршігі жатады: бос жерден сөз шықпайды…
Өтірікшінің сөзіне нанба, қисынына нан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірік айтатын адамның сөзіне сенбе, оның айтқан уәжіне де алданып қалма дегенді білдіреді…
Өткелден өткенше қызыңды алайын,
Өткен соң аузыңды ұрайын.
Өткен соң аузыңды ұрайын.
Негізгі мағынасы Мақал опасыз, уәдесіне тұрмайтын адамды мысқылдайды. Өзеннің өткелінде көмек керек кезде ол «қызыңды…
Өткелді саяз деме,
Таяқ салып бойлат.
Ісіңді мақұл деме,
Ағайынға салып ойлат.
Таяқ салып бойлат.
Ісіңді мақұл деме,
Ағайынға салып ойлат.
Негізгі мағынасы Жолаушы өзеннің өткелінен өтерде су тайыз көрінсе де, алдымен таяқпен тереңдігін өлшейді: түбінде…
Өткел өтсең, бұрын өт,
Артта қалсаң, жол тайғақ.
Артта қалсаң, жол тайғақ.
Негізгі мағынасы Өзеннің өткелінен өтетін болсаң, алдымен өт: көп мал мен адам өткен соң жағалау ойылып, батпаққа…
Өткен-кеткен жауыңды,
Жамылғы алып қума.
Жамылғы алып қума.
Негізгі мағынасы Әлдеқашан өтіп кеткен, ұзап кеткен жаудың соңынан жамылғы алып, алыс сапарға шыққандай қума. Мақал…