Отты жалынмен сөндірмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: отты үстіне жалын қосып емес, керісінше су, топырақ сияқты қарсы әрекетпен өшіреді. Астарлы мағынасы — бір қиындықты өзімен тең немесе одан да өткір жолмен шешу дұрыс емес. Қызбалыққа қызбалықпен жауап беру, ашуға ашумен қарсы тұру мәселені ушықтырады. Демек, дау-дамайды сабырмен, ақылмен, байыппен басу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «от» — ашу, дау, қақтығыс, жамандықтың белгісі. «Жалын» — сол отты күшейтетін нәрсе, яғни біреудің өшпенді сөзі, қайтарылған қатаң мінез, асығыс әрекет. Халық от пен жалынның табиғатын жақсы білген: отқа от қоссақ, ол өшпейді, қайта өршиді. Сол арқылы өмірдегі кері құбылыстар да күшпен емес, парасатпен тоқтайтынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал отбасылық ұрыс, жұмыс орнындағы дау, әлеуметтік желідегі айтыс кезінде өте орынды айтылады. Мысалы, әріптесіңіз қатты сөйлеп қалса, сіз де ашуға ерік берсеңіз, мәселе шешілмейді, керісінше ұлғаяды. Ал сабыр сақтап, дәлелмен, тыныш сөйлессеңіз, жағдай тез реттеледі. Сондықтан бұл мақал адамды салқынқандылыққа, ақылмен әрекет етуге үйретеді.