Өзің қорықпасаң, жау қорқады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзі именбей, жасқанбай алға шықса, қарсы жақтың да сағы сынады. Астарлы мағынасы — батылдық пен сенім адамның ең үлкен қорғаны. Қорқынышқа берілмеген жан қарсыласын да имендіріп, өз үстемдігін емес, рухының мықтылығын танытады. Яғни, қауіптен қашпай, сабырмен, қайсарлықпен әрекет етсең, жау да оңай шаппайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қорықпау» — жай ғана сезімсіздік емес, ішкі беріктік, намыс пен ерік-жігердің белгісі. Ал «жау» сөзі тек соғыстағы дұшпанды емес, кез келген кедергі, қысым, қарсы күшті білдіреді. Мұнда қорқыныш пен батылдық бір-біріне қарсы қойылып, адамның мінезі жағдайды өзгерте алатыны көрсетіледі. Халық даналығы осы арқылы қайсар адамға қауіптің өзі бата алмайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бүгін бұл мақал сенімділік пен тайсалмауды қажет ететін кез келген жағдайда қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында әлдекім қысым көрсетсе, өз ойыңды сабырмен, бірақ нық айтып қорғау керек. Сонда қарсы адам да сенің әлсіз еместігіңді түсінеді. Бұл мақал жасандылықты емес, батыл, жинақы мінезді дәріптейді.