Өрттің өзінен бұрын түтіні көзге түседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кез келген қауіп, жамандық немесе үлкен істің белгісі алдымен байқалатынын білдіреді. Тура мағынада өрт шықса, әуелі түтіні көрінеді, содан кейін ғана жалын білінеді. Астарлы мағынада да солай: бір адамның немесе бір істің шын беті, соңы ерте ме, кеш пе, белгілерінен аңғарылады. Сондықтан адам уақытында байқап, сақ болғаны дұрыс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өрт» — үлкен қауіп, апат не ауыр салдар. «Түтін» — сол қауіптің алғашқы белгісі, ұсақ көрінгенімен, маңызды ескерту. Халық түтінді өрттің хабаршысы ретінде алып, өмірдегі кез келген күмәнді, қауіпті жағдайдың да алдын ала сезілетінін меңзейді. Яғни кішкентай ишараға мән бермесең, үлкен зиянға ұрынасың.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыс, қарым-қатынас немесе қоғамдағы жағдайларға қатысты қолданылады. Мысалы, бір қызметкердің тапсырманы жиі кешіктіруі, уәдені бұзуы — кейін үлкен жауапсыздыққа айналуы мүмкін. Сол себепті басшы мұндай «түтінді» ерте байқап, дер кезінде шара қолданады. Мақал адамның сақ, сергек болуына шақырады.