Өз зайыбыңа дұшпанның көзімен қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ерлі-зайыптылардың арасындағы сақтық пен жауапкершілікті ескертеді. Тура мағынасында «зайыбыңа» біреуге сенгендей емес, ойланып қара дегенге саяды. Астарлы мағынасы — отбасындағы адамға да орынсыз тым еркін, бейқам қарамай, оның сөзіне, ісіне, ықпалына сын көзбен қарау керек. Бұл сенімсіздікке шақыру емес, отбасылық ынтымақты сақтау үшін аңғарымпаз болу деген сөз.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дұшпанның көзі» — жат адамның сақ, сергек, аңдушы назарын білдіреді. Яғни, қарсылас адамның әр қадамын бақылап, абай болатыны сияқты, өз жұбыңның да мінезі мен әрекетін байқап отырған жөн деген ой бар. Мұнда дұшпан образы жамандық үшін емес, сақтықтың өлшемі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасыдағы сенім мен бақылаудың тепе-теңдігін сақтауға қатысты айтылады. Мысалы, жұбайыңның қаржылық шешіміне немесе достық қарым-қатынасына көз жұмып қарай бермей, екеуара ашық сөйлесіп, ортақ келісімге келген дұрыс. Сонда отбасы берік болып, түсінбеушілік те азаяды.