От пен су - тілсіз жау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«От пен су — тілсіз жау» деген мақал адамға көрінген сәтте үнсіз-ақ үлкен зиян келтіретін екі күшті ескертеді. Тура мағынасында от та, су да тіл қатпайды, бірақ екеуі де ретсіз қолданылса не бақылаусыз қалса, апатқа ұрындырады. Астарлы мағынасында бұл — алдын ала сақтық керек деген сөз. Кей қауіп сыртынан байқалмайды, ал абайсыздық адамға, малға, мүлікке зор шығын әкелуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тілсіз жау» тіркесі от пен судың адамға қарсы әдейі әрекет етпейтінін, бірақ залалы жаудан кем емес екенін білдіреді. От — күйдірудің, өртеудің, қираудың образы. Су — тасқынның, батып кетудің, шайып әкетудің белгісі. Яғни бұл екі табиғи құбылысқа құрметпен қарап, шегін білу қажет екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өрт қауіпсіздігі мен су апаттарының алдын алуда жиі еске алынады. Мысалы, үйде газ плитасын қараусыз қалдырмау, электр сымын уақытында тексеру, жауын-шашында су жүретін жерден абай болу — осы мақалдың өмірлік мәнін көрсетеді. Ол адамды ұқыптылыққа, сақтыққа тәрбиелейді.