Сақтық туралы — 15-бет 837
Сұрыптау:
Қысқы шілдеде ну сақта,
Жазғы шілдеде су сақта.
Жазғы шілдеде су сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс кезінде отын мен азықты, ал жаздың аптап ыстығында су қорын алдын ала…
Қыста жалаңаш жатпа,
Жазда өзің білесің.
Жазда өзің білесің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды алдын ала қам жасап, сақ жүруге үндейді. Тура мағынасы: қысқы суықта жалаңаш жатуға…
Қыс та қысырайды.
Негізгі мағынасы «Қыс та қысырайды» деген мақал қыс мезгілінің де өз мінезі, өз тарлығы мен қиындығы болатынын…
Қыстың көзі - қырау.
Негізгі мағынасы Қыстың алғашқы нышаны — қырау. Бұл мақал тура мағынасында қыс түскенде жер бетіне қырау түсетінін…
Қыстың қамын жаз ойла,
Жаздың қамын қыс ойла.
Жаздың қамын қыс ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды алдын ала ойлануға, ертеңгі күнге дайын болуға шақырады. Тура мағынасы — қыста қажет…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Мал айдаса - жаудікі,
Ысқырса - желдікі.
Ысқырса - желдікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малды айдап әкетсе, ол жаудың олжасы болып кетеді; ал тек ысқырып, бос…
Маңдайы тайқыдан,
Көкірегі қайқыдан,
Еріні түріктен,
Ауызы бүріктен,
Көзі көктен,
Сылтауы көптен сақтан.
Көкірегі қайқыдан,
Еріні түріктен,
Ауызы бүріктен,
Көзі көктен,
Сылтауы көптен сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адамды сыртқы кескінінен гөрі ішкі мінезі мен ісіне қарап бағалау керек деген ой бар…
Маңырағанның бәрі қой емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — маңыраған барлық жануар қой бола бермейді. Астарлы мағынасы — сыртқы…
Мейірімдінің көрінен сақта,
Қарсыз қыстың зәрінен сақта.
Қарсыз қыстың зәрінен сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тек жақсы ниетке ғана емес, сақтыққа да мән беруі керегін аңғартады. Тура…
Мерт келмей жұтқа,
Қазы келмей дауға барма.
Қазы келмей дауға барма.
Негізгі мағынасы Мерт келмей, яғни ажал төнбей тұрып жұтқа, қазы келмей тұрып дауға барма. Мақал қауіп пен даудың…
Мөлдек атып ішкен ас,
Мерт кетірмей тындырмас.
Мерт кетірмей тындырмас.
Негізгі мағынасы Ыдысты лық толтырып, шүпілдетіп, ашқарақтықпен асығыс ішкен ас адамға пайда емес, зиян әкеледі, түбі…
Мүләйімсіген молдадан қаш,
Ала шұбар жыланнан қаш.
Ала шұбар жыланнан қаш.
Негізгі мағынасы Мүләйімсіген молдадан қаш, ала шұбар жыланнан қаш. Мүләйімсу — шын мүләйім болу емес, жуас, момын…
Мұзға сүйенбе, жауға сыйынба.
Негізгі мағынасы Мұзға арқа сүйеме — ол ериді не сынады, сені құлатады; жауға сыйынба — ол сені қорғамайды, қиын сәтте…
Мың асуға бір тосу.
Негізгі мағынасы «Мың асуға бір тосу» деген мақалдың тура мағынасы — көп асу, көп белдің арасынан бір жерден тосқауыл…
Мыстан - сиқыршы дұшпан.
Негізгі мағынасы Мыстан — сиқырлы, зұлым дұшпан: ол ашық соғыспайды, айла-шарғымен, жала мен өсекпен, көзге көрінбей…
Мысық жоқта тышқан төбеге шығады.
Негізгі мағынасы Мысық жоқ болса, тышқан қауіптен именбей, еркінсіп кетеді деген тура мағына береді. Астарлы мағынасы…
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — мысыққа аңдып ойнау, тышқанға сол ойынның соңы өлім болатынын білдіреді…
Мысықтың өлімі тышқанға той.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мысық өлсе, оны жау көретін тышқанға қуаныш туады. Астарлы мағынасы…
Нар жолында жүк қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: нар түйе ауыр жүк көтере алады, сондықтан ұзақ та қиын жолда да жүгін…
Нас басқанды бит басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кім кір-қожалақ, салақ жүрсе, ондай адамға бит тез жұғады. Астарлы…
Ноқталы басқа бір өлім.
Негізгі мағынасы «Ноқталы басқа бір өлім» деген мақал адамның басына түскен ауыр тағдырдан, еріксіз күйден құтылу қиын…
Нөсер алдында найзағай ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген үлкен оқиға, қиындық немесе өзгеріс болардың алдында оның белгілері байқалатынын…
Ойнақтаған бота от басады.
Негізгі мағынасы Анасының қасында шектен тыс секіріп, ойнақтаған бота абайсызда от басып, күйіп қалады. Бала мінезді…
Ойыннан от шығар.
Негізгі мағынасы Ойыннан от шығады: әзіл-қалжың, ермек, ойын шектен шықса, ұрыс-керіске, жанжалға, тіпті апатқа айналуы…
Оқ жетпес жерге қылыш суырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз қызбалыққа, өз күшінен тыс іске ұмтылмауға шақырады. Тура мағынасында…
Оқпанды жерге егін салма,
Жанжалды жерге жақын қонба.
Жанжалды жерге жақын қонба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орын таңдауда, іс бастау мен тіршілік құруда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында…
Оқтаулы мылтық бір күн тұрса, өзі атылады.
Негізгі мағынасы Оқталған мылтық ұзақ тұрса, бір күні өзінен-өзі атылып кетеді. Мақал жиналған қауіптің ерте ме, кеш пе…
Онда барса, оған сақ,
Мұнда келсе, бұған сақ.
Мұнда келсе, бұған сақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қай жерде жүрсе де, кіммен араласса да, әрдайым абай болуын ескертеді. Тура…
Он, көзіңе сол көзін, қарауыл болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз көзіңді біреудің көзіне теңеп, екеуін де қарауылдайтын, сақтықты…
Онсыз да шығайын деп тұрған көз еді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің не адамның жағдайы әуелден-ақ әлсіз, сын көтермейтін күйде тұрғанын білдіреді…
Оңай сенген оңай өледі.
Негізгі мағынасы Оңай сенген оңай өледі деген мақал адамға әр сөзге, әр уәжге соқыр сенбеу керегін ескертеді. Мұндағы…
Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Негізгі мағынасы Орақ өткір болса, егінші шөпті, бидайды оңай орады, қолы талмайды; Отан берік болса, жау оны ала…
Орамал тонға жарамаса да, жолға жарайды.
Негізгі мағынасы Орамалдан тон шықпайды, ол денені суықтан қорғамайды, бірақ жолға, яғни сый-кәде ретінде беруге…
Ордалы жыланмен ойнама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында орда болып жатқан, яғни көп жылан шоғырланған жерге жақындама, олармен…
Орынсыз ойын - сындырар мойын.
Негізгі мағынасы Орынсыз ойын мойын сындырады: уақыты, орны, ортасы келмеген әзіл мен ойын үлкен бәлеге, тіпті ауыр…
От алуға келгендей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір іске немесе бір үйге өте асығыс, қолма-қол, мүлде бөгелмей келген адамды сипаттайды…
От алып, ораққа түскен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір іске асығып, ойланбай кіріскен адамның өзіне зиян келтіруін білдіреді. Тура мағынасында…
От амалы - ойылған қыс,
Сәуір - сәнді қыс,
Зауза, саратан, сіздерден де қорқам.
Сәуір - сәнді қыс,
Зауза, саратан, сіздерден де қорқам.
Негізгі мағынасы Бұл мақал-мәтел ауа райының құбылмалы екенін, кей мезгілдердің алдамшы жылы көрінісіне сенуге…
От дегенге ауыз күймес.
Негізгі мағынасы «От дегенге ауыз күймес» деген мақал сөзбен ғана қорқытқанға, сырттай айтылған қатерге не жалаң уәжге…
От ішінде мақтаны сақтайды.
Негізгі мағынасы От ішінде мақтаны жандырмай сақтайды — бұл мүмкін емес істі істей алатын адам туралы. Мақта отқа тисе…