Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
125.3K
Қаралым
149
Орташа
Сұрыптау:
Үт кірді, үсік шықты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күздің аяқталып, қыстың лебі сезіле бастағанын білдіреді: үт кіріп, үс...
Өгізге туған күн бұзауға да туады.
**Негізгі мағынасы** «Өгізге туған күн бұзауға да туады» деген мақал өмірдегі ауырлық пен қиындықтың тек біреуге ғана е...
Көршің қорқақ болса, үркітіп өлтіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршінің мінезі әлсіз, қорқақ болса, оның үрейі өзіне де, айналасына да кесірін тигізетін...
Үндемеген ит қабар.
**Негізгі мағынасы** Үндемей жүрген, сырын ашпайтын, сырттай жуас көрінетін адамның ішінде де бір қайраты, өзіне тән қар...
Досыңның пышағымен мүйіз кес,
Дұшпанның пышағымен киіз кес.
Дұшпанның пышағымен киіз кес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сақтық пен ақылға шақырады. Тура мағынасында, бір іске қолданатын құралдың кімнің қолынан...
Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үріккен, қашып бара жатқан қоян жолында жатқан қоянды да ілестіріп әке...
Үт келді - жұт келді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйге ырыс, береке, дүние кірген сәтте оның артынан шығын, тапшылық, қыс...
Батпан құйрық,
Жол үстінде не қылып жатқан құйрық.
Жол үстінде не қылып жатқан құйрық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай тым қолайлы, тәтті көрінген нәрсенің бәрі бірдей пайдалы еместігін ескертеді. «Ба...
Кішкене тастан қауақтай бас жарылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай ғана тас та адамға қатты соққы болып, басын жара алады. Аст...
Ауруды елемеген өлер,
Дауды елемеген төлер.
Дауды елемеген төлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауруды уақытында байқап, емдемесе, адамның хәлі нашарлап, тіпті өлімге...
Түйе сілкінсе, бір есекке жүк қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе қозғалып, сілкінген кезде үстіндегі жүктің бір бөлігі түсіп, ол жа...
Жол жолдасың Қыдыр болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сапарға шыққанда жолы ашық, жолдасы құтты, ісі сәтті болсын деген тілек білдіреді....
Жуас кісі тыныштықты тілейді.
**Негізгі мағынасы** Жуас, сабырлы адам көбіне жанжалдан, айқай-шу мен кикілжіңнен аулақ болуды қалайды. Бұл мақал тура...
Екіндіде ел тастама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екінді уақытында, яғни күн еңкейіп, кеш бата бастаған шақта елден, ауы...
Жылқының жауы - бөгелек,
Жыланның жауы - дегелек.
Жыланның жауы - дегелек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр жаратылыстың өзіне тән жауы болатынын, тіршілікте әркімнің әлсіз тұсы мен қауіп-қатері...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.