Құдайдың бергенін шайтан қызғанады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға Құдай берген несібе, бақ, ырыс немесе жақсы мүмкіндік кейде қызғаныш пен күншілдікке ұшырайтынын білдіреді. Тура мағынасында «берілген нығметті шайтан қызғанады» делінсе, астарлы мағынасы — жақсы іске, берекеге, табысқа әрдайым кедергі, көреалмаушылық, іштарлық араласуы мүмкін деген ескерту. Сондықтан адам қолындағы барды қадірлеп, тәубе етіп, сақ жүруі керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Құдайдың бергені» — адамға бұйырған ырыс, несібе, бақ, жақсылықтың бәрі. Ал «шайтан» — жамандықтың, азғырудың, іштарлық пен бұзақы ниеттің бейнесі. Мұнда шайтан нақты кейіп емес, жақсылыққа қарсы тұратын күштің символы ретінде алынған. Яғни, игілікке бірден қуану ғана емес, оны қызғаныштан, жаман көзден, орынсыз мақтаннан қорғау қажет деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне біреудің жолы болып, жаңа жұмысқа кіргенде, табысқа жеткенде не отбасы бақуатты болғанда айтылады. Мысалы, бір адам ұзақ күткен қызметіне орналасады, бірақ айналасындағы кейбіреулер күндеп, өсек таратады. Сонда үлкендер: «Құдайдың бергенін шайтан қызғанады» деп, ондайда сабыр сақтауды ескертеді. Мұның тәрбиелік мәні — жетістікке тәкаппарланбай, көзге көп түспей, шүкірмен өмір сүру.