Кейде тән ауырмаса да, жан ауырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның денесі сау көрінгенімен, ішкі жан дүниесі жаралануы мүмкін. Астарлы мағынасы — сырт көзге бәрі дұрыс болғанымен, көңіл қаяуы, реніш, мұң, өкініш, сағыныш сияқты сезімдер жанды ауыртады. Яғни адамның ең үлкен қасіреті кейде тәндегі емес, жүректегі жарадан туады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тән — адамның сыртқы болмысы, денсаулығы. Ал жан — сезім, көңіл, рухани әлем. «Ауыру» сөзі екі қабат мағына береді: бірі — физикалық сырқат, екіншісі — рухани күйзеліс. Мақал адам ішіндегі көзге көрінбейтін қайғыны терең әрі ықшам бейнелейді. Осы арқылы халық жан жарасының ауырлығын дене ауырсынуынан кем көрмейтінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де жиі қолданылады. Мысалы, адам жұмыста күліп жүргенімен, үйдегі қиындық, жақыныңды жоғалту немесе сатқындық салдарынан іштей қатты қиналуы мүмкін. Сондай сәтте «тәні сау, бірақ жаны ауырып жүр» деп айту орынды. Бұл сөз біреудің ішкі күйін түсініп, оған сабырмен, мейіріммен қарауға үндейді.