Тәкаппардың кісісі өлсе, жалғыз жылайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тәкаппар, өзімшіл адам көпшілікпен етене араласпайтынын, сондықтан қайғы-қасірет келгенде жанында сырлас, сүйеніш болатын адам аз болатынын білдіреді. Тура мағынасында: ондай адамның кісі қайтыс болса, оны жоқтап жылайтын да көбіне өзі ғана болады. Астарлы мағынасы: адам кішіпейіл, көпшіл, сыйлы болса, айналасына жақын адамдар жинайды; ал менмендік пен паңдық адамды жұрттан алыстатады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тәкаппар» сөзі — өзгені төмен көріп, өзін жоғары қоятын мінездің белгісі. «Жалғыз жылайды» деген тіркес адамның ішкі жалғыздығын, рухани оқшаулануын бейнелейді. Бұл жерде өлім — өмірдегі ең ауыр сынақтардың бірі, ал сол сәтте адамның қасында ел-жұртының аз болуы оның мінезінің салдары екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдарға кішіпейіл болуды, айналаңмен дұрыс қарым-қатынас орнатуды ескертеді. Мысалы, жұмыста үнемі өзін ғана дұрыс санап, әріптестерін менсінбейтін адам қиын сәтте қолдау таппай қалуы мүмкін. Сондықтан сыйластық пен қарапайымдық — достық пен құрметтің негізі.