Әйел ашуланса, екі көзіне әлі келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әйел адам ашуланғанда оның сабыры азайып, көңілі тез өзгеретінін астарлап айтады. Тура мағынасында ашуға берілген адамның көзіне жас та келуі, өңі өзгеруі мүмкін. Ал астарлы мағынасында әйелдің сезімтал, жүрекке жақын қабылдайтын, ренжісе ішін баса алмайтын мінезі меңзеледі. Халық бұл сөз арқылы ашудың адамды билеп кететінін ескертіп, әсіресе әйел көңілінің нәзік, бірақ қуатты болатынын танытады.
Образдар мен теңеулер
«Екі көзіне әлі келеді» деген тіркес көз жасына, жан күйзелісіне, ішкі толқуға ишара жасайды. Мұнда көз — адамның жан дүниесінің айнасы ретінде алынған. Әйелдің ашуы сырттай қатты көрінгенімен, түбінде реніш, мұң, көңілге алған ауыр сөз жатуы мүмкін деген ой бар. Образ арқылы халық әйелдің эмоциясын, сезімталдығын бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал кейде әйел адамның ренішін тым жеңіл көрмей, оны түсініп, сабырмен сөйлесу керегін білдіру үшін қолданылады. Мысалы, отбасында ер адам жұбайының көңіліне тиіп қойса, кейін оның қатты ренжуін осы мақалмен сипаттауға болады. Дегенмен бүгінгі күні мұны әйелді кемсіту үшін емес, көңіл күйдің нәзіктігін түсінетін ескерту ретінде қабылдаған дұрыс.