Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі киімі жұпыны, жағдайы төмен әкенің баласы да сондай тұрмыстан үлес күтіп, соған бейімделеді деген ой. Астарлы мағынасы — бала көбіне әке-шешесінің өмір салтын, мінезін, мүмкіндігін қайталайды, отбасындағы ахуал оның күткенін де, түсінігін де қалыптастырады. Яғни ата-ананың хәлі мен үлгісі бала тағдырына тікелей әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
«Жөке жамылған әке» — тұрмысы нашар, киімі жұпыны адамды бейнелейтін образ. «Туырлық жамылған бала» — киіз үйдің туырлығына сүйеніп, қарапайым, таршылық ортада өскен баланы аңғартады. Мұндағы киім мен жамылғы бейнелері байлықты емес, жоқшылықты, тұрмыстың ауырлығын көрсетеді. Сол арқылы мақал ата-ана жағдайының балаға да ықпал ететінін ишаралайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасы тәрбиесі мен әлеуметтік жағдайдың маңызын еске салады. Мысалы, ата-ана үнемі еңбек етпей, тұрмысты реттемесе, бала да ертең жауапкершілікті сезінбей өседі. Сондықтан мақал «үлгіңмен тәрбиеле» деген ойға жетелейді.
Týyrlyq jamylǵan bala dámetedi.