Заманадан қорлық көрсең ,
Зұлымды аға дерсің.
«Заманадан қорлық көрсең , Зұлымды аға дерсің.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам замандасынан, яғни өз дәуіріндегі адамдардан қысым, қорлық көрсе, сол зорлық жасағанды «аға» деп атауға мәжбүр болады. Астарлы мағынасы — күштіге тәуелді болып, әділетсіздікке шыдау, басыңқы күйге түсу. Мұнда заманның тарлығы, адамның дәрменсіздігі және зорлықтың салдары сыналады. Яғни қорлық көрген жан өз намысын қорғауға шамасы жетпей, жамандықты мойындағандай күй кешеді.
Образдар мен теңеулер
«Заман» сөзі мұнда тек уақытты емес, қоғамның ахуалын, ел ішіндегі жағдайды білдіреді. «Қорлық» — әділетсіздік, қысым, зорлау, озбырлықтың белгісі. Ал «зұлым» мен «аға» сөзі қатар келіп, қайшылық тудырады: шын мәнінде жаман адам сыйлы атауға лайық емес, бірақ әлсіз адам амалсыздан соған бас иеді. Бұл образ қоғамдағы теңсіздікті, күш пен биліктің адамды қалай тізгіндейтінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі кезде бұл мақалды әділетсіз ортада, біреудің үстемдігі жүріп тұрған жағдайда қолдануға болады. Мысалы, жұмыста басшы қызметкерін орынсыз кемсітіп, қорқытып ұстаса, әлсіз адам амалсыз көнеді. Сондай сәтте осы мақал адамға зорлық-зомбылық пен әділетсіздіктің қаншалықты ауыр екенін еске салады.
Zulymdy aǵa dersiń.