Жын соққаннан мың соққан жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жын соққаннан мың соққан жаман» деген мақал адамға келген бір-ақ ауыр соққыдан гөрі, қайта-қайта түскен ұсақ та болса көп соққының, мазасыздық пен тынымсыз қинаудың ауыр екенін білдіреді. Тура мағынасында бір рет қатты соғылу жаман, бірақ астарлы мағынасы — аз-аздан болса да қайта-қайта келетін қиындық адамның жүйкесін, сабырын, күшін көбірек титықтатады. Яғни, бір үлкен кеселден гөрі, тоқтаусыз жабыса беретін уайым, дау-дамай, тиісу немесе кекесін әлдеқайда ауыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жын соғу» — кенеттен болған ауыр соққы, күтпеген кесапат сияқты бейнелі сөз. Ал «мың соғу» — сан рет қайталанған қинау, тынымсыз қысымның символы. Халық мұнда санды нақты есеп үшін емес, көптік пен жиілік ұғымын күшейту үшін қолданған. Осы арқылы бір мәртелік қиындықты көтеруге болады, ал үздіксіз соққы адамды қажытады деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі өмірде де жиі айтылады. Мысалы, жұмыс орнында бастықтың бір рет ескертуі емес, күнде кемсітіп, ұсақ-түйекке тиісуі қызметкерді қатты қажытады. Сондайда адам «Жын соққаннан мың соққан жаман» деп, бір реттік ауырлықтан гөрі созылған қысымның зияны көбірек екенін айтады.