Етегі елпі, жеңі желпі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай әдемі, сәнді көрінгенімен, ішкі мазмұны әлсіз, жеңіл-желпі адамды не істі меңзейді. «Етегі елпі, жеңі желпі» дегенде, киімнің етегі мен жеңінің желмен желбірегендей ұшқалақ, тұрақсыз қалпы көз алдына келеді. Астарлы мағынасы — салмақсыздық, жауапсыздық, ұшқалақ мінез. Мұндай адам уәдесінде тұрмайды, ісін аяқтамайды, сөзі мен әрекеті бір жерден шықпайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «етек» пен «жең» — адамның сыртқы көрінісін білдіретін бейнелі сөздер. «Елпі», «желпі» дыбыстық жағынан да жеңіл, ұшқыр әсер береді. Бұл сөздер арқылы халық адамның мінезін киімнің қозғалысымен салыстырып, тұрақсыз, жеңіл мінезді өте дәл суреттеген. Яғни, сыртқы сәні бардай көрінгенмен, іші бос, байламсыз тұлға бейнеленеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде бірдеңені жылдам бастап, тез тастай салатын, жауапкершілігі аз адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам жұмысқа қызығып кірісіп, екі күннен кейін-ақ келмей қойса, жұрт оны «етегі елпі, жеңі желпі екен» деп бағалауы мүмкін. Мақал адамды байсалды болуға, істі жеңіл қарамауға үндейді.