Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
487.9K
Қаралым
294
Орташа
Сұрыптау:
Естілердің ақылын ескерген де есті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылды, тәжірибелі, ойлы адамдардың сөзін тыңдап, кеңесін қабылдаған к...
Жаман болса да, ұрпақ қалсын,
Өз орнында оты жансын.
Өз орнында оты жансын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың жалғасуының, әулет атының өшпей сақталуының маңызды екенін айтады. Тура мағынада...
Өзің білмес ісіңді
Білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң наданнан
Қабіріңді жырақ қыл.
Білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң наданнан
Қабіріңді жырақ қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға білмеген ісін өз бетінше шала орындамай, оны жақсы білетін тәжірибелі кісіден сұра...
Ақ қойдың қаны,
Ақ батаның заңы.
Ақ батаның заңы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақ ниет пен адал тілектің қадірін білдіреді. Тура мағынасында «ақ қойдың қаны» — құрбанды...
Әр іске ақыл сыншы.
**Негізгі мағынасы** Әр істі бастарда да, атқарғанда да ақылға салу керек деген сөз. Тура мағынасында «ақыл» — істің дұр...
Қуырдақтың көкесін түйе сойғанда көрерсің.
**Негізгі мағынасы** «Қуырдақтың көкесін түйе сойғанда көрерсің» деген мақалдың тура мағынасы — түйе сойылғанда ет көп...
Алажағым кетсе де, айтажағым кетпесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамда дүние-мүлік, мал, не басқа да артық қазына азайса да, ең қымбат...
Әр нәрсеге асық болғанша,
Бір нәрсеге машық бол.
Бір нәрсеге машық бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шашырап, әр істің соңынан бірдей жүгіруге болмайтынын ескертеді. Тура мағынасында:...
Бес еннен белгілі.
**Негізгі мағынасы** «Бес еннен белгілі» деген мақал адамның, не заттың айқын белгісі ертеден-ақ көзге түсетінін білдір...
Тіл қаруы - сөз.
**Негізгі мағынасы** «Тіл қаруы - сөз» деген мақал адамның ең күшті құралы — тілі мен сөзі екенін білдіреді. Тура мағын...
Өмірдің басы - үміт, соңы - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірі көбіне үмітпен басталатынын, ал соңында жасалған ісіне, өткен уақытына ой жүг...
Жақсылық қылсаң - өзіңе,
Жамандың қылсаң - өзіңе,
Аспанға қарап оқ атсаң,
Қайтып тиер өзіңе.
Жамандың қылсаң - өзіңе,
Аспанға қарап оқ атсаң,
Қайтып тиер өзіңе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жасаған ісі, түбі, өзіне қайта оралатынын айтады. Жақсылық істесең, оның игілігін...
Досым көп деп мақтанба,
Малым көп деп мақтанба,
Білгішсініп сұқтанба,
Бәріңнен де зор бар.
Малым көп деп мақтанба,
Білгішсініп сұқтанба,
Бәріңнен де зор бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға күпірленбе, астамсынба, өзіңді өзгеден жоғары қойма деген ой айтады. Досың көп бол...
Жақсылық ізсіз кетпес.
**Негізгі мағынасы** Жақсылық жасаған адам еңбегі мен ниеті босқа кетпейді. Тура мағынасында, істелген игі іс артында бі...
Жауыр атқа жіп құйысқан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауыры шыққан, арқасы жараланған атқа жіптен құйысқан тағып, оны ертте...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.