Қар жауды деп қуанба, аязы бар,
Қожа келді деп қуанба, ниязы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы көрініске немесе алғашқы әсерге алданып, бірден қуанып қалмауды ескертеді. Тура мағынасында: қар жауу — қыс келді деген белгі, бірақ оның артында аяз бар; қожа келуі — дін, тәртіп, жақсылық нышаны сияқты көрінгенімен, оның да өз талабын, нәпақа-сияпатын сұрауы мүмкін. Астарлы мағынасында: кез келген жақсы көрінген нәрсенің де қиындығы, салмағы болады. Сондықтан адам әр іске сабырмен қарап, салдарын ойлап әрекет етуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қар» — қуаныш тудыратын, жайлы көрінетін құбылыс, ал «аяз» — соның ішіндегі қиындық пен қаталдық. «Қожа» — сыйлы, беделді адам бейнесі, ал «ниязы» — оның күтетін ақысы, қызметі, пайдасы. Осылайша мақал екі қарама-қарсы образ арқылы өмірде әр нәрсенің екі жағы болатынын көрсетеді: сыртқы жылтырақ пен ішкі ауырлықты ажырата білу керек.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді жаңа жұмыс, жаңа жоба, не бір «тамаша мүмкіндік» туралы асығыс қуанғанда қолдануға болады. Мысалы, адам жоғары жалақысы бар жұмысқа қуанып барады, бірақ кейін оның шарты өте ауыр, жауапкершілігі көп болып шығады. Сонда бұл мақал «алдымен жақсылап ойлан» деген ескерту болады.
Qoja keldi dep qýanba, nııazy bar.