Қас бекзаттың белгісі,
Қайғысын жұртқа сездірмес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал нағыз бекзат, текті, тәрбиелі адамның қайғы-қасіретін сыртқа шашпайтынын білдіреді. Тура мағынасы бойынша, адам өз мұңын көпшілікке көрсетпейді, сабыр сақтайды. Астарлы мағынасы — қай жағдайда да өзін ұстай білу, ар-намысты төмендетпеу, ішкі күйзелісті төзіммен көтеру. Қазақ танымында мұндай мінез әлсіздік емес, керісінше рухтың мықтылығы болып саналады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бекзат» сөзі тек төре-тұқымды емес, мінезі биік, ойы таза, сөзі салмақты адамды аңғартады. «Қайғысын жұртқа сездірмес» деген тіркес адамның ішкі жан дүниесін жұртқа жайып салмайтын, өзін-өзі тежей алатын сабырлы қалпын бейнелейді. Яғни қайғыны жасыру — ішкі беріктік пен мәдениеттің белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал көпшілік алдында өзін ұстау, эмоцияны меңгеру, қиындықта байсалды болу қажет екенін еске салады. Мысалы, жұмыста қиын жағдай туындаса да, адам ашуға берілмей, сабырмен шешім іздесе, осы мақалдың мәні көрінеді. Мұндай мінез айналаға да сенім береді.
Qaıǵysyn jurtqa sezdirmes.